چشم و هم چشمی از آنجا نشات میگیرد که فرد داراییها و تواناییهای خود را کم ارزش تلقی کرده و فقط چشمش داشتههای دیگران را میبیند.
این مقایسه به شدت مخرب است و باعث میشود فرد فکر کند خود و زندگیاش دارای نقص است و دیگری و زندگیاش گل و بلبل است. در صورتیکه همه کم و بیش مشکلات و کاستیهای خود را دارند و ما خود را عادت دادهایم زندگی دیگران را ایدهآل و بینقص تلقی کنیم و همیشه در این کشمکش و دور باطل قرار بگیریم. از این مرحله مشکلات با پدیده «چشم و همچشمی» آغاز میشود.