مقدمه:
در قسمت قبلی از این مطلب، شرح مختصری بر تاریخچهی سیستمهای کدگذاری و طبقهبندی را با هم مرور کردیم و با نام سازمان جهانی GS1 که وظیفهی تولید، توسعه، بازنگری، نظارت بر اجرا و استفاده از این سیستمها و استانداردها را بر عهده دارد، آشنا شدیم. امروز و در ادامهی این مطلب، سازمان GS1 را بیشتر خواهیم شناخت و برخی خدمات و وظایف این سازمان را با هم مطالعه خواهیم کرد.
لوگوی GS1
قسمت دوم:
کلمهی GS1 مخفف عبارت Global Standards One بوده و مفهوم برترین، بهترین و اولین استانداردهای جهانی را به شنونده منتقل میکند. این سازمان، مؤسسهای غیر انتفاعی است که غالب بر ۱ میلیون شرکت عضو در ۱۰۸ کشور جهان داشته و سابقهای تقریبا ۴۰ ساله در معرفی و تولید استانداردها و راهکارهایی جهت بهبود کارایی زنجیرههای تأمین و تقاضا در جهان و بین بخشهای مختلف را داراست.
مقر اصلی سازمان جهانی GS1، شهر بروکسل در کشور بلژیک بوده و ساختمان این سازمان به برج آبی[۱] شهرت دارد. این ساختمان زیبا را در تصویر زیر میتوانید مشاهده کنید.
برج آبی
برای مشاهدهی تصویر در سایز اصلی بر روی آن کلیک نمایید.
آدرس این سازمان به همراه نقشهی محل قرارگیری آن از طریق این فایل pdf قابل دسترسی است.
http://www.gs1.org/docs/GS1_Global_Office_Brussels_Map.pdf
دسترسی به نقشهی گوگل محل استقرار این سازمان از طریق لینک زیر امکانپذیر است:
http://maps.google.com/maps?f=q&hl=en&q=Avenue+Louise+326,+Brussel-Louisa+1050+Brussels,+Brussels
اعضای تحت نظر این سازمان (نمایندگیهای محلی و بینالمللی در سراسر جهان) گواهینامهی ارائهی استانداردهای تولید شده توسط این سازمان را دریافت کرده و به طور مستقل تمامی مراحل ارائهی مجوزها و گواهینامهها و نظارت و بازرسی و … را در منطقهی تحت فعالیت خود و البته تحت نظر سازمان اصلی GS1 انجام میدهند. شرکتهای مستقر در کشورهایی که نمایندگی رسمی سازمان GS1 در آنها وجود ندارد، باید با سازمان مرکزی GS1 که شعبهی بینالملل نیز به حساب میآید، ارتباط برقرار کرده و خدمات لازم را از این مرکز دریافت نمایند.
این نمایندگیها بایستی سیاستهای دریافت وجه جهت ارائهی خدمات و استانداردها به متقاضیان را مطابق قوانین و اصول سازمان جهانی GS1 انجام دهند. نمایندهی انحصاری سازمان جهانی GS1 در ایران، “مرکز ملّی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران” نام دارد و در حال حاضر علاوه بر ارائهی خدمات GS1، اجرای پروژهی ایرانکد، دومین پروژهی بزرگ فناوری اطلاعات کشور را نیز برعهده دارد. با این مرکز و خدمات آن که محور اصلی این سری از مطالب را تشکیل میدهد، در قسمتهای آینده آشنا خواهیم شد.
چشمانداز و مأموریت سازمان جهانی GS1، مطابق با آنچه که در وبسایت رسمی این سازمان آمده، اینها هستند[۲]:
چشمانداز: “به دنبال دنیایی هستیم که در آن، اطلاعات کارآمد و مؤثر، با امنیت کامل، در هر زمان و هر مکان، برای رفاه زندگی انسانها و بهبود فعالیتهای تجاری و سودآوری کسب و کارها تبادل شود.”
مأموریت: “مأموریت ما این است که راهنما و رهبر مجامع مختلف، جهت توسعه و پیادهسازی استانداردهایی باشیم که ابزارها، اعتماد و اطمینان لازم برای دستیابی به چشماندازمان را فراهم میکنند.”
هدف اصلی سازمان GS1، توسعهی سیستم GS1 [3]، است که متشکل از مجموعه استانداردها و راهحلهایی است که منجر به ارتقا و بهبود ساز و کارهای مدیریت زنجیرهی تأمین و تقاضا[۴] میگردد. این سازمان با اتحادیهی اروپا[۵] و سازمان ملل متحد[۶] در ارتباط بوده و نشستها و کنفرانس های دورهای، سالانه و محلی مختلفی را در سراسر جهان برگزار میکند تا از این طریق، با نیازهای بازارهای جهانی آشنا شده و راهحلهایی را برای رفع نواقص و مشکلات موجود در فرایندها و روالهای فعلی تعاملات تجاری ارائه دهد.
آموزش افراد و سازمانها، ارائهی گواهینامه و استانداردها، پشتیبانی فنی، پیشنهادات اجرایی و مشاورههای کاربردی، راهحلهای درون سازمانی و برونسازمانی، فناوریهای الکترونیکی و … برخی از خدماتی است که این سازمان به متقاضیان و علاقهمندان خود ارائه میدهد و در حال حاضر، روزانه بیش از ۵ میلیارد تراکنش مالی و تجاری در جهان از طریق خدمات این سازمان انجام میشود[۷].
اگر دقت کرده باشید، در تمامی این نوشتار، صحبت از رفع مشکلات بازار و حوزهی کسب و کار توسط استانداردهای مشترک بینالمللی است که در قسمتهای آینده با آنها آشنا خواهیم شد. اما واقعا، منظور از مشکلات و نواقص چیست؟
برای درک بهتر لزوم وجود استانداردهای مشترک در جهان برای تعاملات تجاری[۸]، مثال جالب زیر را در نظر بگیرید. تصویر زیر، یک کفش زنانه را نشان میدهد که سایز آن در نقاط مختلف جهان، با اعداد متفاوتی تعبیر میشود:
کفش
با توجه به تعدد سلایق و استانداردهای محلّی، تبادل این کفش باعث به وجود آمدن مشکلات فراوانی در صادرات و واردات[۹]، رهگیری محصول[۱۰]، تدارکات[۱۱] و … خواهد شد. مثلا، ممکن است شرکتهای مختلفی از سراسر جهان، قصد خرید (واردات) این نوع کفش از چین را داشته باشند و هنگام دریافت محصول، با کالایی غیر از آنچه که انتظارش را داشتهاند مواجه شوند. بنابراین لازم است استاندارد مشترکی در میان کشورهای جهان به کار رود تا سایز و سایر مشخصات این کفش، برای همه، مفهوم یکسانی داشته باشد. در واقع لازم است کشورهای مختلف جهان، زبان مشترکی[۱۲] برای بیان خصوصیات و ویژگیهای این کفش داشته باشند تا بتوانند منظور خود را به یکدیگر بازگو کنند.
مثال دیگر از اشکالاتی که ممکن است در نبود سیستمهای کدگذاری ایجاد شود، عدم توانایی در کنترل موجودی و سفارشات برای یک شرکت است. اگر شرکتها، نسبت به میزان موجودی، میزان مصرف، زمان صحیح اتمام موجودی و … مطلع نباشند، در چرخهی تأمین خود دچار مشکل شده و این امر ممکن است منجر به ایست خط تولید شود. در صورتی که با کدگذاری اقلام اولیه و کالاهای موجود در انبار، به راحتی میتوان نسبت به کنترل موجودی اقدام نمود.
رهگیری کالاها و مرسولات، نیاز دیگری است که بدون استفاده از سیستمهای کدینگ (کدگذاری) نمیتوان به آن پاسخ گفت. اینکه بدانیم مرسولهی ارسالی ما، یا کالایی که منتظر دریافت آن از نقطهای دوردست هستیم، الآن در چه وضعیتی است، چه زمانی به دست ما خواهد رسید، در کدام کشور و منطقهی پستی است، از طریق چه مسیری و طی چه زمانی به دست ما رسیده و … بسیار جالب و گاها مورد نیاز است.
موارد ذکر شده و دهها کاربرد دیگر سیستمهای کدگذاری باعث میشوند که تجارت جهانی، به دنبال زبان مشترکی جهت استاندارد کردن فرایندها و روالهای خرید و فروش و عرضه و … باشد. سازمان GS1 ارائهدهندهی این زبان مشترک در جهان بوده و توانسته است بخش بزرگی از تعاملات بازار در تجارت الکترونیکی جهانی را از جهت استفاده از استانداردها و ابزارها، از آن خود نماید.
GS1 از شعارهای مختلفی برای معرفی خود استفاده میکند که برخی از آنان عبارتند از:
- The Global Language Of Business : زبان جهانی کسب و کار
- The Global Business Solution Provider : سازمان جهانی ارائهدهندهی راهحلهای کسب و کار
سازمان GS1 در بیش از ۲۰ حوزه فعالیت میکند که مهمترین آنها عبارتند از:
- خرده فروشی[۱۳]
- کالاهای مصرفی سوپرمارکتها[۱۴] (اقلامی که تاریخ تولید تا انقضای آن کوتاه باشد)
- اقلام بهداشتی[۱۵]
- ترابری و لجستیک[۱۶]
- صنایع دفاعی[۱۷]
- رهگیری و ردیابی کالا
- لوازم الکترونیکی[۱۸]
- چاپ و نشر[۱۹]
خدمات GS1
در بخش بعدی این نوشتار (بخش سوم) خدمات مختلف سازمان GS1 را برای شما بزرگواران شرح خواهم داد. به مرور و با مطالعهی بخشهای بعدی، درک ارتباط مطالب این نوشتار با حوزهی فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی برای شما واضح تر خواهد شد.
محسن پاک نیت
پا ورقی
[۱] Blue Tower
[۲] http://www.gs1.org/about/visionmission
[۳] GS1 System
[۴] Supply & Demand Chain Management
[۵] European Union
[۶] United Nations Organization
[۷] http://www.gs1.org/sites/default/files/docs/About_GS1.pdf
[۸] Business or commercial Interactions
[۹] Import & Export
[۱۰] Product Tracking or Tracing
[۱۱] Procurement
[۱۲] Common Language
[۱۳] Retail
[۱۴] Fast Moving Consumer Goods
[۱۵] HealthCare
[۱۶] Transport & Logistic
[۱۷] Defence
[۱۸] Consumer Electronics
[۱۹] Publications