محسن پاك نيت
مقدمه:
پس از آشناییهای اولیه با تاریخچهی نظامهای کدگذاری و طبقهبندی اقلام و کالاها در جهان، شناخت سازمان جهانی GS1 و استانداردها و فناوریهای توسعه یافته توسط این سازمان برای سهولت انجام امور در زنجیرههای تأمین و تقاضا و نظام کسب و کار جهانی و تجارت الکترونیکی، در قسمت چهارم از سلسله مطالب آشنایی با ایرانکد، به معرفی مرکز ملّی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران که نمایندگی انحصاری سازمان جهانی GS1 در ایران و مجری طرح نظام ملّی خدمات طبقهبندی و شناسه کالا و خدمات میباشد خواهیم پرداخت. لطفا در این بخش نیز همراه ما باشید.
قسمت چهارم:
تاریخچه:
مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران موسسهای غیرتجاری و غیرانتفاعی است که در سال ۱۳۷۴ به عنوان نماینده رسمی سازمان GS1 بینالملل در ایران به منظور “کمک به تحقیق و پیشرفت امور بازرگانی و صنایع کشور و ایجاد امکانات علمی جهت شمارهگذاری تولیدات صنعتی، کالاهای تجارتی و خدمات عمومی”توسط موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی (تابع وزارت بازرگانی) تأسیس گردید. این مرکز خدمات مختلف و گستردهای را در قالب ارائه استانداردها و راهکارهای نوین در اختیار شرکتها و موسسات فعال در زمینه کالا به منظور پاسخ به نیازهای تجاری، ایجاد زبان مشترک مابین شرکای تجاری و بهبود زنجیره تأمین و تقاضای ملی و بینالمللی کالا قرار میدهد.

ساختمان مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران
ضرورت بهبود وضعیت تجارت داخلی و خارجی و ایجاد آمادگی برای تجارت الکترونیکی, وزارت بازرگانی را بر آن داشت تا اجرای طرح طبقهبندی و شمارهگذاری کالا در کشور را به طور جدی دنبال نماید. برای این منظور مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران به استناد مصوبه شماره ۳۵۳۲ مورخ ۲۸/۲/۱۳۷۴ ستاد پشتیبانی برنامه تنظیم بازار، جهت شمارهگذاری کالاهای کلیه واحدهای تولیدی و بازرگانی کشور توسط موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی تأسیس گردید و به عضویت مؤسسه شمارهگذاری بین المللی GS1 درآمد.
با توجه به محدودیتهای سیستم شمارهگذاری ، و ضرورت ایجاد بستر توسعه تجارت الکترونیکی در کشور، مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران از سال ۱۳۸۴ سیستم کدینگ ملی کالا را با هدف پشتیبانی زنجیره تأمین اقلام و تسهیل ارتباط بین دولت، عرضهکنندگان و خریداران در کشور راهاندازی کرد.
مأموریت:
توسعه سیستم شمارهگذاری و استفاده از فنآوری بارکد، تجارت الکترونیکی در بخشهای مختلف بازار, با لحاظ استانداردهای بینالمللی و توجه به نیازهای صنایع مختلف از اهم اهداف و مأموریتهای مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران میباشد. برای رسیدن به اهداف فوق، اقدامات زیر در دستور کار مرکز قرار گرفته است:
ـ تدوام و گسترش همکاری با مشترکین نظام شمارهگذاری
ـ تهیه و تنظیم بروشورهای اطلاعاتی
– شرکت در نمایشگاههای تخصصی
ـ برگزاری سمینارهای عمومی و تخصصی
ـ همکاری در جهت توسعه کاربری بارکد در سیستمهای مختلف و بخشهای صنعتی و تجاری
علاوه بر این، مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران، این موقعیت را برای شرکتها و سازمانها فراهم میآورد تا با استفاده از استانداردهای جهانی بتوانند از عملیات زیر جهت تأمین نیازهای تجاری خود بهرهمند شوند:
ـ کدگذاری و ارائه کالا و محمولهها توسط بارکد و برچسبهای RFID
ـ کدگذاری و شناسایی مکانهای فیزیکی و نقاط مسیر تولید و توزیع کالا
ـ کدگذاری ویژگیهای کالا (وزن، ابعاد، تاریخ تولید و …) و محمولهها (محتوا، مقصد، شماره سفارش خرید و …)
ـ ردگیری و ردیابی کالا و محمولهها در زنجیره تأمین کالا
ـ ثبت و اطلاعرسانی محصولات در این سایت و همچنین در سایت بینالمللی GS1 و تبلیغ محصولات از این طریق
موقعیت مکانی مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران:
ساختمان فعلی مرکز، ساختمانی ۵ طبقه و دارای ۲۵ اتاق است که متشکل از واحدهای سازمانی: اداری، مالی، امور مشترکین، آموزش، استانداردسازی و کنترل عملکرد، اطلاعات پایه، ژنریکسازی، زبان انگلیسی، فناوری اطلاعات، پژوهش، طرح و توسعه، مشاوره، روابط عمومی و مدیریت میباشد. سالن جلسات، سالن غذاخوری، سالن همایشها، اتاق سرور و اتاق سختافزار نیز بخشهای دیگر مرکز هستند.

آدرس مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران
در تصویر بالا (پس از کلیک بر روی تصویر میتوانید فایل فلش مربوطه را تماشا بفرمایید) آدرس مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات ایران قابل مشاهده است.
رسانههای اینترنتی مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران:
بخش مهم دیگری که لازم است به آن اشاره کنیم، معرفی سایتها و پرتالهای مربوط به مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران است. این سامانههای اینترنتی، متشکل از ۵ وبسایت و پرتال هستند که در ادامه، شما را با آنها آشنا خواهیم کرد.
۱- پرتال اطلاعرسانی ملی کالا و خدمات: www.irancode.ir
این پرتال که اصلیترین پیشخوان ارتباطی مرکز با مشتریان خود و عموم مردم ایران است، امکان ورود اعضا به سایت و پیگیری خدماتی است که مرکز به آنها ارائه میدهد. توصیه میشود به دلیل ساختار خاص این وبسایت برای مشاهدهی تمام امکانات در بهترین شرایط، از مرورگر اکسپلورر ویندوز برای مشاهدهی سایت استفاده نمایید.

پرتال ایرانکد
در قسمتی از این سایت، امکان جستجو در پایگاه دادهی اقلام ایرانکد فراهم شده است و بازدیدکنندگان میتوانند نسبت به بررسی اینکه چه کالاهایی تا به حال ایرانکد دریافت نمودهاند، اقدام نمایند. در این پایگاه تقریبا هشتصد هزار نوع قلم کالا به ثبت رسیده و روزانه بین ۲ تا ۳ هزار کالای جدید ثبت میشود.
در بخش دیگری از این سایت، اطلاعات مربوط به شرکتهای خدماتی ثبت شده در پرتال ایرانکد که کد ملّی دریافت نمودهاند قابل مشاهده و بررسی است که با استفاده از دکمههای تعبیه شده در بالای لیست میتوانید به گشت و گذار در بین سرویسدهندگان ایرانی در سراسر کشور پرداخته و اطلاعات مورد نیاز را کسب نمایید.
در صورتی که از منوی سمت راست، گزینهی “دربارهی ایرانکد” را انتخاب نمایید، در صفحهی جدید، منوی جدیدی به پانل سمت راست وبسایت اضافه میشود که “همراه با ایرانکد” نام داشته و از طریق این منو میتوانید به امکانات بسیاری از جمله مشاهده قوانین مربوط به ایرانکد، مشاهده مستندات ایرانکد، مشاهده دستورالعملهای مختلف کاربری و … بپردازید.
این وبسایت بخشهای متنوع زیادی دارد که با بازدید از آنها میتوانید به شناخت خوبی نسبت به مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران و پروژهی ایرانکد که در قسمت بعد به طور مفصل در مورد آن صحبت خواهیم کرد دست پیدا کنید.
۲- وبسایت GS1 ایران: www.gs1ir.org

وب سایت gs1 ایران
همانطور که پیشتر ذکر شد، فعالیت ابتدایی مرکز، محدود به نمایندگی انحصاری سازمان GS1 در ایران بوده و بعدها پیادهسازی و اجرای طرح ایرانکد نیز به آن اضافه شده است. این وبسایت، وبسایت مربوط به خدمات GS1 در ایران است که امکان جستجوی کد ۱۳رقمی GS1 محصولات ایرانی در آن فراهم است.
۳- وبسایت طرح دیتاماتریس ایرانکد: www.datamatrix.ir

وبسایت طرح دیتاماتریس ایرانکد
طرح دیتاماتریس ایرانکد، طرحی است که امکان مشاهدهی کاتالوگ الکترونیکی محصولات از طریق تلفن همراه و وبسایت این طرح را برای مشتریان فراهم می کند. وبسایت دیتاماتریس به همین منظور طراحی و در اختیار مردم عزیز ایران قرار گرفته است که در بخش بعدی این مقالات به طور مفصل در مورد آن صحبت خواهیم کرد.
۴- مرجع آموزشی ایرانکد: www.icld.ir

مرجع آموزشی ایرانکد
مرکز ملّی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران، سازمانی دانش محور است و به همین دلیل باید نیروهای متخصص و آموزش دیده در آن فعالیت کرده و مشتریان نیز پیش از دریافت خدمات این مرکز، آموزش ببینند. پرتال مرجع آموزشی ایرانکد امکان دریافت مطالب آموزشی به صورت برخط (Online) و یا بارگذاری و مطالعهی غیر برخط (Offline) را برای پرسنل مرکز، افراد علاقهمند به این حوزه، مشتریان و … فراهم میآورد.
اخبار و اطلاعایههای آموزشی ایرانکد، طراحی دورههای آموزشی برخط، تقویم آموزشی، اعطای مدارک معتبر از سوی وزارت بازرگانی و … بخشی از خدمات این پایگاه اینترنتی هستند.
۵- پرتال خبری ایرانکد: www.irancodenews.ir

پرتال خبری ایرانکد
از طریق این پرتال خبری، میتوانید جدیدترین اخبار، قوانین وضع شده، ابلاغیهها، اطلاعیههای همایشها و … را در خصوص ایرانکد به دست آورده و از پیشرفت پروژه ایرانکد مطلع شوید. امکان دیگری که از طریق این پرتال در اختیار شما قرار میگیرد، دریافت شمارههای مختلف نشریه ایرانکد است که با دریافت و مطالعهی این نشریات میتوانید شناخت نسبتا خوبی از ایرانکد پیدا نمایید.
در بخش بعدی از این مقالات، به معرفی نظام ایرانکد و خدمات مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران خواهیم پرداخت. پس حتما بخش بعدی را مطالعه کرده و با ما همراه باشید. بخش بعدی این مقاله را از دست ندهید !!!
