جوان آنلاین: حملات نظامی به ایران باعث آسیب به تأسیسات هستهای شده، اما ممکن است عزم ایران برای دستیابی به سلاح هستهای را قویتر کند.
جوان آنلاین: حملات نظامی به ایران باعث آسیب به تأسیسات هستهای شده، اما ممکن است عزم ایران برای دستیابی به سلاح هستهای را قویتر کند. در پی این حملات به زیرساختهای هستهای ایران، سؤالات مهمی درباره اعتبار نهادهای بینالمللی و آینده اشاعه هستهای در جهان مطرح شده است. در حالی که اسرائیل ادعا میکند برنامه هستهای ایران تهدیدی فوری برای امنیت منطقهای است، پرسش کلیدی این است: آیا حمله به ایران، تضمین میکند که این کشور در آینده از توسعه تواناییهای هستهای دست میکشد؟
اسرائیل تحت عنوان «حمله پیشگیرانه» به تأسیسات هستهای ایران حمله کرد؛ مفهومی که در حقوق بینالملل بهشدت محل بحث است. اسرائیل مدعی است که تواناییهای هستهای و موشکی ایران، تهدیدی قریبالوقوع هستند، اما پیش از این حمله، آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) اعلام کرد که هیچ مدرکی از وجود برنامه تسلیحات هستهای اعلامنشده در ایران وجود ندارد و تأیید کرد که ایران در حال حاضر سلاح هستهای ندارد. با این حال، پس از خروج امریکا از توافق هستهای (برجام)، ایران مفاد مربوط به غنیسازی را نقض کرد و سطح غنیسازی خود را تا ۶۰درصد افزایش داد، اما اورانیوم غنیشده تا این سطح، هنوز به درجه تسلیحاتی نرسیده و تهدیدی فوری محسوب نمیشود. حتی اگر ایران یک یا دو سال تا ساخت سلاح هستهای فاصله داشته باشد، این موضوع هنوز دلیلی برای حمله نظامی نیست. اگر هدف واقعاً جلوگیری از ساخت سلاح هستهای باشد، راهحل بازگرداندن ایران به برجام است نه اقدام نظامی یکجانبه. این حملات فقط بهطور موقت برنامه هستهای ایران را متوقف کردهاند و آن را از بین نبردهاند. کارشناسان معتقدند این حملات تنها پیشرفت ایران را یک تا دو سال به تعویق انداختهاند. در مقابل، برجام توانست غنیسازی اورانیوم را متوقف کرده و قابلیتهای ایران برای ساخت بمب را بهمدت ۱۰ تا ۱۵ سال بهشدت محدود کند. امروزه ایران حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد دارد. اگر دولت ترامپ از برجام خارج نمیشد، احتمالاً ایران هیچگاه این میزان غنیسازی را انجام نمیداد. اکنون ایران، بهمراتب بیشتر از سال ۲۰۱۸ به ساخت سلاح هستهای نزدیک شده است. این مسئله نشان میدهد که دیپلماسی، نه اقدام نظامی، راهحل مؤثر و پایدار برای مهار هستهای است.
تنها راه عملی و پایدار برای جلوگیری از اشاعه، بازگرداندن ایران به توافقی تازه است. راهحل، انجام حملات بیشتر که ایران را تشویق به دستیابی سریعتر به بمب میکند نیست، بلکه باید به میز مذاکره بازگشت. اگر جهان واقعاً میخواهد از هستهای شدن ایران جلوگیری کند، باید به یاد داشته باشد که اینبار «قلم از شمشیر قویتر است.»
چرا حمله به ایران، مانع برنامه هستهای آن نمیشود؟