
اقتصاد۲۴- اقتصاد ایران در دو دهه اخیر تحولی عمیق را تجربه کرده است. دادههای مرکز آمار ایران از سال ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۲ نشان میدهد ساختار اشتغال کشور دچار دگرگونیهای بنیادینی شده که بازتاب ناکارآمدی در حکمرانی و تغییرات گسترده در الگوهای اقتصادی و محیط زیستی است. این گزارش با بررسی دقیق آمار و ارقام، تحلیلی جامع از این تحولات و پیامدهای آن ارائه میدهد.
اشتغال در بخش کشاورزی که روزگاری ستون فقرات اقتصاد ایران محسوب میشد، امروز با کاهشی چشمگیر مواجه شده است. سهم این بخش از کل اشتغال کشور از ۲۴.۲ درصد در سال ۱۳۸۴ به ۱۴.۴ درصد در سال ۱۴۰۲ رسیده که نشاندهنده افت ۴۰.۵ درصدی است. این روند نزولی در مناطق روستایی، نسبت به مناطق شهری، بسیار شدیدتر بوده و با کاهش ۲۵.۵ درصدی همراه شده است؛ چرا که افت اشتغال کشاورزی در بخش شهری، ۱۱.۱ درصد بوده است. تغییر الگوی توسعه، بحران عمیق آب، مهاجرت گسترده روستاییان به شهرها، کاهش بهرهوری و چالشهای محیط زیستی از عوامل اصلی این افول هستند.
