سه فیلم روز اول «غبار میمون»، «نگهبانان خورشید» و «غوطهور» که در نخستین روی چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر در سینمای رسانهها روی پرده رفت، با وجود تفاوتهای ژانری و داستانی آشکار در یک نقطه کلیدی اشتراک دارند؛ شکافی عمیق بین وعده و عمل، بین آرمان بزرگ و اجرای ناتوان.
آنها حکایتگر تلاشی هستند برای خلق آثاری فراتر از سرگرمی صرف چه در قامت یک تریلر جاسوسی بینالمللی، چه یک انیمیشن ماجراجویانه ملیگرا و چه یک درام پلیسی اخلاق محور، اما هر سه، به دلایلی ساختاری و محتوایی، از تحقق کامل آن آرمان بازماندهاند. این یادداشت، با عبور از نقدهای مرسوم به واکاوی ریشههای این ناکامی در هر سه فیلم میپردازد و پرسش اساسی از مسئولیت اثر هنری در قبال سرمایه عمومی و انتظارات فرهنگی را طرح میکند.
«غبار میمون»: پروژهای سیاسی با بنیانهای لرزان
آرش معیریان با «غبار میمون» قصد داشت هم کارنامه خود را متحول کند و هم برای سینمای ایران در ژانر تریلر جاسوسی بیانیهای جهانی صادر کند، اما این آرمان بلند پروازانه بر شالودهای سست بنا شده بود. مشکل نخست، اقتصاد تولید و شفافیت مالی است. این فیلم با بودجهای سنگین حدود ۲۵ میلیارد تومان و حمایت نهادهای دولتی ساخته شد. چنین حمایتی مسئولیت مضاعفی ایجاد میکند.