نشست فوقالعاده سازمان همکاری اسلامی بار دیگر در بیانیهها خلاصه شد
جوان آنلاین: نشست فوقالعاده وزرای خارجه سازمان همکاری اسلامی در جده، که به پیشنهاد ایران و با محوریت «فاجعه انسانی غزه» و «طرح اسرائیل بزرگ» برگزار شد، بازهم چیزی بیش از ردیف کردن جملات تند و بیانیههای شدیداللحن نبود. در حالی که نتانیاهو آشکارا از پروژه اسرائیل بزرگ سخن میگوید و وزیر خارجه ایران درباره این طرح به صراحت هشدار داده، نشست دیروز کشورهای اسلامی در عمل در همان نقطهای ماند که بارها باقی مانده است: «بیانیههایی بدون ضمانت اجرا» و یک بیانیه مشترک در محکومیت طرح اسرائیل بزرگ، بدون اقدام عملی.
وزرای خارجه ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی دیروز یک بار دیگر در جده گردهم آمدند تا به فاجعه انسانی در غزه و طرحهای توسعهطلبانه اسرائیل واکنشی جمعی نشان دهند. این نشست در طول نزدیک به ۷۰۰ روز جنگ غزه چند مرتبه برگزار شده ولی نشست دیروز، که به پیشنهاد ایران برگزار شد، اولین نشست بعد از اعلام علنی بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره طرح اسرائیل بزرگ بود. با این حال، نشست دیروز تفاوتی با نشستهای قبلی سازمان همکاری اسلامی نداشت؛ سخنرانیهای پرحرارت، جملات کوبنده و البته فقدان هرگونه برنامه عملی. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران که پیشنهاد اصلی نشست را مطرح کرده بود، در سخنرانی خود کوشید فضای اجلاس را از تکرار بیانیههای معمول بیرون بکشد. او خطاب به وزرای حاضر گفت: «تراژدی غزه آزمونی برای وجدان جهانی است. تاریخ تأخیر را نخواهد بخشید. غزه نمیتواند منتظر بماند. زمان اقدام، اکنون است.» او بارها واژه «نسلکشی» را به کار برد و تصریح کرد: «بیمارستانها به گورستان بدل شدهاند؛ کودکان در قحطی جان میدهند. این فقط یک جنگ نیست؛ این یک نسلکشی برنامهریزیشده است.» عراقچی صریحاً خواستار اقدامات عملی شد: «بیانیهها کافی نیستند. ما باید روابط سیاسی و اقتصادی خود را با رژیمی که دستش به خون هزاران کودک آغشته است قطع کنیم. ما باید صادرات انرژی و کالا را محدود کنیم، تحریمهای جمعی علیه اسرائیل را کلید بزنیم و بایکوت گسترده ورزشی، فرهنگی و دانشگاهی را دنبال کنیم. بیطرفی در برابر جنایت، بیطرفی نیست، بلکه شکلی از همدستی است.»
امت اسلامی وجود ندارد؟
عراقچی چند روز قبل از نشست جده در گفتوگو با ایرنا به صحبت خصوصی خودش با یک مقام اسلامی اشاره کرده بود؛ جایی که او پرده از موضع یکی از مقامات منطقه برداشت: «یکی از مقامات کشورهای منطقه که آدم واقعاً دلسوزی هم هست به من گفت با احساس بدی باید بپذیریم چیزی به نام امت اسلامی دیگر وجود ندارد. من البته موافق نیستم، ولی این واقعیت تلخ به وجود آمده و این حس هم ایجاد شده که دیگر نمیشود امت اسلامی را به اصطلاح فعال کرد و کشورهای اسلامی از آن وحدت برخوردار نیستند.» عراقچی بدون اینکه این جمله را در نشست دیروز جده بازخوانی کند، تلاش کرد وزرای حاضر را از تکرار همان چرخهای که بارها در نشستهای مشابه دیده شده، باز دارد. او تأکید کرد: «امروز محکومیتهای توخالی هیچ فایدهای ندارد. غزه به اقدام واقعی نیاز دارد. تاریخ این لحظه را ثبت خواهد کرد؛ آیا امت اسلامی توانست کاری کند یا نه؟» او گفت که «صادقانه امیدوارم این نشست به عنوان اجتماعی فراتر از سخنرانیها و وعدهها در حافظه تاریخ بماند. اجازه دهیم روزی باشد که جهان اسلام از یک شاهد منفعل به ارادهای قاطع و از سکوت به رهبری قدرتمند تبدیل شد. روزی باشد که عدالت را بر ترس، وحدت را بر تردید، و انسانیت را بر سیاست ترجیح دادیم.» در حاشیه اجلاس هم، او با وزرای خارجه مصر، عراق، بحرین، پاکستان و عربستان دیدار کرد و خواستار فشار فوری برای بازگشایی گذرگاهها و توقف محاصره غذایی و دارویی غزه شد، اما این دیدارها نیز بیش از حد تشریفاتی ماند و به اقدام ملموسی ختم نشد.