20 بهمن 1404
جشنواره فیلم فجر، به عنوان مهمترین رویداد سینمایی ایران، همواره بستری برای بازتاب دغدغههای اجتماعی و روانی جامعه بوده است. در دوره چهلوچهارم، سه فیلم «خواب» (مانی مقدم)، «آرامبخش» (سعید زمانیان) و «سقف» (ابراهیم امینی) هر کدام به شیوهای متفاوت، تلاش کردند تا زوایایی از اضطرابها، تنشها و آرزوهای انسان معاصر ایرانی را به تصویر بکشند.
سه فیلم «خواب»، «آرامبخش» و «سقف» با وجود تفاوتهای آشکار در ژانر، سوژه و رویکرد روایی در یک نقطه مشترک هستند؛ همه آنها شخصیتی را دنبال میکنند که در تقابل با ساختارهای محدودکننده ذهنی و اجتماعی قرار گرفته است و در جستوجوی راهی برای فرار، مقاومت یا بازتعریف خویش است.
نقد این آثار، نه به صورت مجزا، که در کنار یکدیگر، تصویری چندلایه و غنیتر از دغدغههای سینمای امروز ایران ارائه میدهد. این نوشتار با تکیه بر یادداشتهای تماشاگر و با بهرهگیری از چارچوبهای روانشناختی، جامعهشناختی و سینمایی، به واکاوی این سه اثر و جایگاه آنها در بازتاب «وضعیت اضطراری» انسان در جامعه پیچیده امروز میپردازد.
نقد فیلم «خواب»: فرار به درون، یا فروپاشی نهایی مرزهای ادراک؟