اقتصاد۲۴- مرور کارنامه اقتصادی یک دهه اخیر ایران، سوگنامهای است بر زوال آرام طبقه متوسط و رؤیایی که زیر چرخدندههای تورم ساختاری و شوکهای سیاسی رنگ باخت. آنچه در حدفاصل سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ بر معیشت ایرانیان گذشت، فراتر از یک تنگنای مالی ساده بود و باید آن را نوعی دگردیسی در زیست اجتماعی و اقتصادی شهروندان دانست.
در این بازه ۱۰ ساله جامعه ایران شاهد یک عقبنشینی تاریخی بود. خانواری که در ابتدای دهه ۹۰ با امید به گشایشهای دیپلماتیک و ثبات نسبی، افقهای رفاهی خود را در آموزش، تفریح، سفر و تغذیه سالم ترسیم میکرد، با وقوع توفان ارزی سال ۱۳۹۷ و تداوم آن تا جراحیهای اقتصادی سالهای اخیر، یکباره خود را در سنگر دفاع از بقا یافت. دادههای این گزارش نشان میدهند که چگونه اولویتهای زیستی شهروندان از کیفیت زندگی به امکانِ زندهماندن تقلیل یافته است.
وقتی هیولای مسکن نیمی از درآمد خانوار را میبلعد و کالاهای اساسی مانند پروتئین و لبنیات از سبد غذایی پر میکشند تا نان و قند جای آنها را پر کنند، ما دیگر با یک نوسان اقتصادی ادواری روبهرو نیستیم؛ بلکه با پدیدهای مواجهیم که میتوان آن را فقیرسازی سیستماتیک نامید.