اقتصاد۲۴- سفر هوایی در ایران، روزگاری نهچندان دور، بخشی عادی از سبد جابهجایی خانوارها بود؛ انتخابی میان سرعت، راحتی و هزینه. اما امروز، همین انتخاب ساده به یکی از پرچالشترین تصمیمهای سفر تبدیل شده است. افزایش پیدرپی قیمت بلیت، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی نسبت به آینده، باعث شده پرواز برای بسیاری از مردم نه یک گزینه، بلکه یک «حسرت» باشد. دادهها و اظهارنظرهای رسمی، تصویری از صنعتی ترسیم میکند که در میانه فشار هزینهها و افت تقاضا، در وضعیتی شکننده قرار گرفته است.
بررسی ساختار هزینهای ایرلاینها نشان میدهد بخش عمده مشکلات، ریشهای عمیقتر از آن دارد که صرفاً به قیمت نهایی بلیت فروکاسته شود. در چنین شرایطی، جهش نرخ ارز و افزایش هزینه سوخت، فشار مضاعفی بر تراز مالی شرکتها وارد کرده است؛ فشاری که به گفته فعالان صنعت، با سطح فعلی تقاضا همخوانی ندارد و امکان جبران آن از مسیر فروش بلیت، بهشدت محدود شده است.
در سوی دیگر ماجرا، بازار مسافران قرار دارد؛ بازاری که برخلاف تصور عمومی، نشانههای رونق در آن دیده نمیشود. آمارها و اظهارات صنفی حکایت از افت محسوس تقاضا برای پرواز، بهویژه در مسیرهای خارجی دارد؛ بهطوری که از کاهش حدود ۲۰ درصدی پروازهای بینالمللی سخن گفته میشود. حتی در مسیرهای پرتردد داخلی نیز، آنطور که اعلام شده، نرخ بلیتها در بازه ۲ تا ۳ میلیون تومان نوسان دارد؛ ارقامی که اگرچه روی کاغذ گران تلقی نمیشوند، اما در عمل برای بخش قابلتوجهی از جامعه، همچنان فراتر از توان پرداخت است.