پنجشنبه 1405/05/15 ساعت 12:14
.webp)
نورنیوز-گروه اجتماعی: هادی همتیار، در این خصوص گفت: سفر یکی از موثرترین روشها برای مدیریت استرس و بازیابی سلامت روانشناختی است که فراتر از یک تغییر مکان ساده، از جنبههای مختلف فیزیولوژیکی و روانشناختی عمل میکند. اولین موضوع، گسست از چرخه «محرکهای استرسزای» زندگی روزمره مانند ترافیک، حجم کاری و مسئولیتهای خانه است. سفر باعث میشود ما بهطور فیزیکی از این محیط جدا شویم؛ این فاصلهگیری به مغز اجازه میدهد تا از حالت هوشیاری و دفاعی خارج و وارد وضعیت آرامش و بازیابی شود.
وی افزود: تغییر چشمانداز و کاهش نشخوار فکری یکی دیگر از عوامل اصلی اضطراب است وقتی در محیطی ناآشنا هستیم، ذهن ناچار است بر لحظه حال، محیط اطراف و تجربههای جدید تمرکز کند. این کار باعث کاهش «نشخوار فکری» یا تکرار افکار منفی درباره گذشته یا نگرانی درباره آینده میشود. موضوع دیگر ترشح هورمونهای لذت و کاهش کورتیزول است که تجربه زیباییهای طبیعی و فعالیتهای سرگرمکننده در سفر باعث ترشح انتقالدهندههای عصبی مانند دوپامین و سروتونین میشود. این مواد شیمیایی اثرات هورمون استرس یعنی کورتیزول را در بدن خنثی میکند و باعث بهبود خلقوخو میشود. موضوع احیای خلاقیت و دیدگاه نو سفر باعث میشود مغز با چالشهای کوچک جدیدی روبهرو شود، این درگیریهای ذهنی مثبت مسیرهای عصبی جدیدی را فعال کرده و پس از بازگشت، با دیدگاه بازتر و خلاقانهتری به مشکلات زندگی نگاه کنیم.
به گفته وی، تجربه «غرقگی» از طریق فعالیتهای لذتبخش در سفر (مانند کوهنوردی، شنا یا عکاسی) میتواند ما را به حالتی برساند که در آن زمان و دغدغهها کاملاً فراموش میشوند؛ این وضعیت عمیقترین سطح استراحت برای مغز است. همچنین فعالیت بدنی بیشتر در سفر و دوربودن از نورهای آبی در ساعات پایانی شب، باعث بهبود کیفیت خواب و کاهش استرس مزمن میشود که این خود عامل کلیدی در کنترل استرس است.
همت یار تغییر محیط و فاصلهگرفتن از فضای کار و زندگی روزمره را در بازسازی ذهنی بسیار موثر دانست و گفت: این اقدام فرد را از محرکهای تکراری و فشارهای عادتشده جدا میکند که پیامد نخست آن کاهش فشار روانی است. با دوری از محیط همیشگی، مواجهه با تنشهای کاری و خانگی به حداقل میرسد و سیستم عصبی فرصت مییابد تا به آرامش برسد.
این روانشناس افزود: تغییر محیط موجب قطع چرخههای فکری تکراری و نشخوار فکری درباره نگرانیها، وظایف کاری و تعارضهای حلنشده میشود. محیط جدید، تجربهها و مسیرهای متفاوت، مغز را از الگوهای معمول جدا کرده و به افزایش خلاقیت و دستیابی به دیدگاهی تازه و واقعبینانهتر درباره مشکلات، اهداف و روابط کمک میکند.
وی با اشاره به اینکه تغییر محیط و فاصله گرفتن از فضای کار و زندگی روزمره نقشی در بازسازی ذهنی افراد دارد، اظهار کرد: این پدیده که در روانشناسی اغلب با عناوینی چون گسست محیطی و استراحت شناختی، شناخته میشود. در حقیقت تغییر محیط یک کار لوکس یا تفنن نیست، بلکه ضرورتی بیولوژیک برای مغز است که برای دنیای مدرن امروز طراحی نشده، این کار به ما کمک میکند تا با «خود واقعیمان» که زیر لایههایی از وظایف و استرسها مدفون شده دوباره ارتباط برقرار کنیم.