آشنایی با قالب شعر غزل و انواع غزل
قالب شعری غزل چیست؟
قالب غزل یکی از قالب های شعری ادبیات فارسی است که در ادامه با ساختار و انواع آن آشنا می شوید. با دانشچی همراه باشید.
واژه عربی غزل در اصل به معنای حدیث عشق، عاشقی کردن، و عشقبازی است. در قالب غزل که معمولاً بین ۵ تا ۱۴ بیت دارد، مصراعهای بیت نخست با مصراعهای زوج هم قافیه هستند. موضوع اصلی غزل بیان عواطف و احساسات، ذکر زیبایی و کمال معشوق و شکوه از روزگار است و ابیات غزل فارسی از لحاظ مضمون دارای استقلالاند.
در آخرین بیت شاعر نام شعری یا تخلص خود را میآورد و بهترین بیت آن را شاه بیت یا بیت الغزل میگویند. قدیمیترین نمونه غزل مستقل و کامل را میتوان در آثار شهیدبلخی، رودکی سمرقندی، دقیقی توسی یافت. در اوایل قرن ششم، قصیده از رونق افتاد و جای خود را به غزل داد. غزل در لغت به معنای عشقبازی و مغازلت است.
تاریخچه قالب غزل
نخستین غزلهای فارسی (در قرن چهارم و پنجم هجری) در مجالس بزم و شادی، همراه با موسیقی خوانده میشدهاست. بعضی عقیده دارند که اصطلاح غزل و تغزل در د نهانیم و عیانیم
هرآن چیزی که تو گوئی که آنید
به بالاتر نگر، بالای آنیم
تو آبی، لیک گردابیّ و محبوس
درآ در ما، که ما سیل روانیم
..
غزل عراقی
درد ما را نيست درمان الغياث
هجر ما را نيست پايان الغياث
نخستین باده کاندر جام کردند
ز چشم مست ساقی وام کردند
چو با خود یافتند اهل طرب را
شراب بیخودی در جام کردند
لب میگون جانان جام درداد
شراب عاشقانش نام کردند
به غمزه صد سخن با جان بگفتند
به دل ز ابرو دو صد پیغام کردند
جمال خویشتن را جلوه دادند
به یک جلوه، دو عالم رام کردند
پیشنهادی: قالب شعری قصیده