اقتصاد۲۴- عدم پیوستگی در پرداخت حق بیمه کارمندان، شاغلان و به ویژه کارگران بیمه شده و وجود خلاءهای بیمهای متعدد در سوابق واریز حق بیمه، که یکی از شاخصهای بحران در وضعیت اشتغال است، موضوعی است که صندوقهای بازنشستگی و از جمله صندوق تامین اجتماعی را با چالشهای مضاعفی مواجه میکند.
شاخص تداوم بیمهپردازی که در گزارشهای عملکرد سال ۱۴۰۴ سازمان تأمین اجتماعی، میانگین آن در سطح کشور تنها ۲۷ روز اعلام شده است، در نگاه نخست ممکن است یک آمار فنی و تخصصی بهنظر برسد، اما این عدد، در واقعیت، نمودار عینیِ عمیقترین بحران ساختاری نظام تأمین اجتماعی ایران است. میانگین ۲۷ روز بهاین معناست که از هر ۱۰۰ بیمهشده جدید که توسط بازرسان و سامانههای سازمان شناسایی میشوند، بخش قابلتوجهی پس از کمتر از یک ماه، از چرخه بیمهپردازی خارج میشوند. این پدیده که میتوان آن را «سونامی خاموش» نظام تأمین اجتماعی نامید، زنگ خطری است برای پایداری مالی، مشروعیت اجتماعی و کارآمدی اقتصادی بزرگترین نهاد بیمهای کشور!
پایین بودن تداوم بیمهپردازی، نشانهای از گسست میان نظام تأمین اجتماعی و واقعیتهای بازار کار ایران است. این گسست، هم از منظر کارفرمایانی که انگیزهای برای تداوم همکاری با سازمان ندارند و هم از منظر بیمهشدگانی که نسبت به آینده پوشش بیمهای خود دچار تردید هستند، حایز اهمیت است. در این تحلیل، ابعاد این بحران را از سه زاویهی «تأثیر بر خود صندوق، پیامدهای اجتماعی-اقتصادی و تبعات سیاسی در افق پنجساله» مورد بررسی قرار میدهیم.