
اقتصاد۲۴- طرح کالابرگ الکترونیکی از همان ابتدا با یک هدف روشن وارد سیاستهای حمایتی دولت شد: جدا کردن بخشی از مصرف ضروری خانوار از فشار مستقیم تورم نقدی. دولت تلاش کرد به جای پرداخت یارانه نقدی، بخشی از قدرت خرید را به شکل «مصرف تضمینشده کالاهای اساسی» تثبیت کند؛ مدلی که تجربه آن در کشورهایی مانند برزیل، ترکیه و حتی برخی دورههای هند نیز دیده شده، جایی که دولتها به جای پول، یارانه را به شکل کالایی یا اعتباری هدفمند تزریق کردهاند تا اثر آن کمتر در بازارهای غیرضروری نشت کند.
اما واقعیت اجرای این سیاست در ایران، در مواجهه با تورم مزمن خوراکیها، تصویر متفاوتی ساخته است. دادههای رسمی نشان میدهد بیش از ۶۰ میلیون نفر در دایره مشمولان قرار گرفتهاند و نرخ استفاده از اعتبار در دهکهای پایین بین ۶۵ تا ۷۵ درصد در نوسان است. این یعنی از منظر «پذیرش اجتماعی»، طرح موفقیت نسبی داشته و حتی میتوان گفت به یک رفتار مصرفی تثبیتشده در بخش بزرگی از جامعه تبدیل شده است. با این حال، پرسش کلیدی این است: میزان اثر واقعی این سیاست بر سفره خانوار چه بوده است؟
