با عمل دم و بازدم بیشتر آشنا شوید!
تنفس یکی از مهمترین عملکردهای بدن موجودات زنده است. بدون تنفس، سلولهای بدن نمیتوانند اکسیژن لازم برای زنده ماندن را دریافت کنند. در این تحقیق، با مفهوم دم و بازدم، نقش آنها در بدن و نحوه عملکرد دستگاه تنفس آشنا میشویم.
دم و باز دم تنفس
به مجموع دو عمل فروبردن هوا به داخل دستگاه تنفسی (دَم) و سپس خارج کردن هوا (بازدم) که هدف آن (اکسیژن) به خون و خارج کردن دی اکسید کربن از خون است عمل تنفس میگویند.
معمولاً وقتی از “تنفس” صحبت میکنیم، فقط به “دم” فکر میکنیم، در حالیکه تنفس واقعی از هر دو مرحله دم و بازدم تشکیل شده است. در ریهها، یک مبادله مهم انجام میشود. بدن حدود یکپنجم اکسیژن موجود در هوای دم را جذب میکند و به جای آن، گاز کربندیاکسید تولید شده را به هوا پس میدهد. این تبادل گازی در ریهها اتفاق میافتد.
تنفس و نقش آن در زندگی
زندگی بدون اکسیژن امکانپذیر نیست. ما در هر لحظه، برای زنده ماندن، نیاز به تنفس داریم. وقتی نفس میکشیم، هوای تازه را وارد بدن میکنیم. به این کار دم میگویند. در هنگام بازدمنده از بدن):
- حدود ۱۶٪ اکسیژن
- حدود ۴٪ کربندیاکسید
- حدود ۷۸٪ نیتروژن (تقریباً بدون تغییر)
- مقدار بیشتری بخار آب نسبت به هوای دم
اکسیژن چگونه به بدن میرسد؟
اکسیژن واردشده به ریهها، توسط گلبولهای قرمز خون جذب میشود و به تمام بافتهای بدن فرستاده میشود. این اکسیژن به سلولها کمک میکند تا غذا را بسوزانند و انرژی تولید کنند. در این فرآیند، مواد زائدی مثل کربندیاکسید و آب تولید میشود که دوباره به ریهها برمیگردد و با بازدم از بدن خارج میشود.
چرا ریهها سطح بزرگی دارند؟
برای اینکه تبادل گازها به خوبی انجام شود، ریهها باید سطح گستردهای داشته باشند. اگر سطح داخلی ریههای یک انسان بالغ را باز کنیم، تقریباً سه متر مربع فضا را پوشش میدهند! البته همیشه همه این سطح فعال نیست؛ بخشی از آن برای شرایط خاص مثل ورزش یا فعالیت شدید ذخیره میماند.
وقتی به فعالیت بیشتری نیاز داریم، مثلاً هنگام دویدن یا بالا رفتن از پله، بدن ما به اکسیژن بیشتری نیاز دارد. در این حالت، نفسها تندتر و عمیقتر میشوند تا اکسیژن کافی به بدن برسد.
پیشنهادی: همه چیز درباره اکسیژن