با نیروی اصطکاک آشنا شوید!
نیروی اصطکاک چیست؟
اصطکاک نیروی مقاومتی است که در برابر حرکت اجسام به وجود میآید. این نیرو هم در خلاف جهت حرکت هم در جهت حرکت(مثل راه رفتن) ایجاد شده و با حرکت اجسام مخالفت میکند. برای ایجاد حرکت در اجسام باید نیرویی بزرگتر از نیروی اصطکاک در جهت حرکت اعمال کرد. اصطکاک به عواملی چون نیروی عمودی، شرایط سطحهای تماس از نظر زبری و جنس سطحهای تماس بستگی دارد و در صورتی که تغییرات دما بهگونهای باشد که موجب تغییر زبری سطح تماس شود، در افزایش یا کاهش اصطکاک مؤثر است.
انواع نیروی اصطکاک
- نیروی اصطکاک ایستایی
- نیروی اصطکاک چنبشی
نیروی اصطکاک ایستایی
هرگاه به جسمی که بر یک سطح افقی در حالت سکون است نیروی افقی وارد شود و جسم حرکت نکند و در حال سکون باقی بماند، نشانگر آن است که برآیند نیروهای وارده بر آن صفر است. پس نیرویی به اندازه نیروی وارده، بر جسم وارد میشود که نیروی F را خنثی میکند. این نیرو، نیروی اصطکاک ایستایی نامیده میشود و از برهمکنش بین دو ار می گیرد که با کاهش سطح تماس، اصطکاک را کاهش می دهد.
3- بین سطح تماس دو جسم از چرخ یا غلتک استفاده کنیم.
نیروی اصطکاکی که بین چرخ و سطح ایجاد می شود بسیار کمتر از اصکاک بین جسم و سطح است. از این رو راحت تر حرکت می کند.
4- بین سطح تماس دو جسم از لایه ای از هوا استفاده کنیم.
هوا نیز مانند روغن عمل می کند و سطح تماس دو جسم را کاهش می دهد. از این تکنیک در ساخت هاورکرافت استفاده می شود. هاورکرافت وسیله ای است که روی لایه ای از هوا، بر سطح آب حرکت می کند.
مثال نیروی اصطکاک
- سمباده زدن روی چوب و فلز
- تیز کردن چاقو
- مالیدن دست ها به هم
- ترمز گرفتن اتومبیل و مالیدن لاستیک آن روی زمین
- هول دادن اجسام روی زمین
پیشنهادی: مختصر درباره انواع نیرو و تعریف آن