واکوئل ها را بیشتر بشناسید!
واکوئل چیست؟
یکی دیگر از اندامک ها که خاص سلول های گیاهی است، واکوئل ها می باشند. واکوئل بیش از 90 درصد از حجم سلول بالغ گیاهی را اشغال می کند. در برخی سلول ها فقط یک واکوئل وجود دارد و در برخی بیش از یکی که به آن واکوئوم گویند. درون واکوئل مواد آلی و معدنی مانند قند، پروتئین، اسیدهای آلی مانند فسفاتید، تانن، رنگدانه وجود دارد.
اولین گزارش در مورد واکوئل ها بیشتر بر روی ویژگی شفاف بودن این اندامک ها تکیه داشت و نام واکوئل از کلمه لاتین واکوئوس (فضای خالی) با این دید ابداع شد که واکوئل حفره یاختهای کم و بیش غیر فعال است.
ساختار واکوئل ها
ساختار واکوئل دو بخش اصلی شامل غشا و محتوای واکوئلی قابل تشخیص است. بررسیهای انجام شده با میکروسکوپ های الکترونی فرا ساختار غشای واکوئلی یا تونوپلاست را بطور کلی مشابه پلاسمالم و متشکل از دو لایه فسفولیپیدی و پروتئین ها نشان داده است. با این تفاوت که بخشهای گلوسیدی (قندی) گلیکولیپیدها در غشای واکوئل به طرف درون واکوئل قرار دامی تواند بیشتر از سلول های گیاهی باشد. این واکوئل ها نقش مهمی را در فرایندهایی مانند هموستازی pH سلول، ذخیره سازی آمینو اسیدها، تنظیم اسمزی و غیره ایفاء می کند.
عملکرد واکوئل ها در سلول های حیوانی (جانوری)
در سلول های جانوری واکوئل ها یک نقش مهم را در فرایندهایی مانند اندوسیتوز و اگزوسیتوز ایفاء می کنند. در اگزوسیتوز، پروتئین ها و لیپیدها از سلول ها خارج می شوند. واکوئل ها نقش مستقیمی در خروج لیپیدها و پروتئین ها ندارند، با این حال، آن ها به عنوان ظروف لیپیدها و پروتئین ها عمل می کنند. فرایند اندوسیتوز درست عکس فرایند اگزوسیتوز می باشد.
حفظ فشار تورژسانس و pH سلول ها از وظایف مهم واکوئل می باشد. با توجه به این وظایف و عملکردهای دیگر ذکر شده در بالا ما می توانیم بگوییم که واکوئل نقش مهمی را در عملکرد سلول های گیاهی ایفاء می کند.