آشنایی با معنی بیت همه عالم تن است و ایران دل، نیست گوینده زین قیاس خجل 🇮🇷
در ادامه با معنی و مفهوم این تک بیت زیبا از نظامی آشنا می شوید. با دانشچی همراه باشید.
معنی و مفهوم بیت همه عالم تن است
همه عالم تن است و ایران، دل
نیست گوینده زین قیاس، خجل
یعنی تمام دنیا مانند وجود یک انسان است ولی ایران، همچون قلب تپنده این موجود زنده است که به آن زندگی و حیات می بخشد.
کسی که این مقایسه و تشبیه را می گوید، از گفتن آن هیچ شرم و خجالتی ندارد.
توضیح بیت
شاعر در این بیت به وضوح وطن دوستی خود را به نمایش کشیده است. مخصوصا اینکه ایران را به قلب انسان تشبیه کرده است؛ قلبی که تا می تپد مایه حیات و آبادی و سرزندگی است اما اگر خدایی نکرده از تپش بایستد، گویی زندگانی از بین می رود. در دانشچی
همچنین در مصرع بعدی گویی شاعر به اینکه ایران را به مهم ترین عضو بدن یعنی قلب تشبیه کرده هیچ ابایی ندارد و به آن افتخار می کند. همه اینها از حب به وطن سرچشمه می گیرد. انسان وقتی وطن خود را دوست بدارد، آن را ارزشمند می شمارد و برایش شعر می سراید و به بهترین چیزها تشبیهش می کند.
آرایهها
آرایههای ادبی مهم بهکاررفته عبارتاند از:
تشبیه
شاعر «عالم» را به تن و «ایران» را به دل تشبیه کرده است.
(تشبیه بلیغ؛ چون ادات تشبیه و وجه شبه حذف شدهاند)
استعاره
بهکاربردن واژههای «تن» و «دل» بهجای «عالم» و «ایران» نوعی استعاره مفهومی نیز به شمار میآید.
اغراق
قرار دادن ایران در جایگاه «دلِ عالم» بزرگنمایی و مبالغه در اهمیت ایران است.
تضاد معنایی نسبی
میان «تن» و «دل» نوعی تقابل معنایی (کالبد در برابر مرکز حیات) وجود دارد که به برجستگی معنا کمک کرده است.
کنایه
«دلِ عالم بودن» کنایه از ارزش، مرکزیت و اهمیت بسیار زیاد ایران است.
پیشنهادی: چو ایران نباشد تن من مباد …
اختصاصی-دانشچی