اقدامات عباس میرزا برای پیشرفت ایران
زندگینامه عباس میرزا و اقدامات او در پیشرفت ایران از کتاب مطالعات اجتماعی نهم، با دانشچی همراه باشید.
زندگینامه عباس میرزا
عباس میرزا یکی از پسران فتحعلی شاه قاجار که ولیعهد او نیز بود، در سال ۱۷۸۹ میلادی در روستای نوا از توابع شهر لاهیجان دیده به جهان گشود. مادر او آسیه خانم دولّو بود. او در در دوران کودکی بسیار مورد توجه فتحعلی شاه قرار داشت و از آنجا که کودکی مریض احوال و بسیار ساکت و سر به زیر بود توجه بزرگان را به خود جلب کرده بود.
آقامحمدخان نیز که خود به او آیین رزم و جنگاوری میآموخت، این کودک مودب و ارام را بسیار دوست میداشت. همین امر سبب شد که در زمانی که به سن نوجوانی رسید، فتحعلی شاه در مراسمی رسمی او را ولیعهد خود معرفی نماید. و همچنین سمت حکمرانی آذربایجان را به او تقدیم کند.
ازدواج و عزیمت به آذربایجان
برای شاهان قاجار بسیار اهمیت داشت که ازدواجهایشان درون خانوادگی باشد، از این رو فتحعلی شاه خیلی زود دختری را برای او در نظر گرفت. این دختر “خرده خانم”، دختر میرزا محمدخان دولّوی قاجار، از بزرگان طایفهی قاجار بود. پس از این نامزدی باشکوه، عباس میرزخالفان اصلاحات عباس میرزا را دو دسته تشکیل میدادند. اول درباریان و شاهزادگان و صاحب منصبان نظامی، دوم تودهی عامه مردم دسته اول به سبب قطع بخشی از حقوق و مواجب خود که خرج اصلاحات میشد مخالف عباس میرزا بودند. همچنین عدهای از صاحب منصبان نظامی که تغییرات جدید در تعلیم سربازان را نمپسندیدند و این فرمانبرداری برای تعلیمات جدید را دون شان خود میدانستند نیز در زمرهی این مخالفان بودند.
دستهی دوم مردم عادی بودند که نفوذ فرهنگ غربی را بر فرهنگ سنتی و قدیمی خود بر نمیتابیدند و آن را ترویج بیبند و باری و انحراف فرزندان خود میدیدند.
کلام پایانی
عباس میرزا به عنوان آغازگر اصلاحات در ایران علیرغم همه تلاشهایش نهایتا نتوانست آن گونه که باید به نتیجه برسد، هرچند گام مهم و ارزشمندی در جهت خروج ایران از انزوای فرهنگی و تغییر در آموزش و پرورش ایران برداشت. او که در جوانی نیز مریض احوال بود در سن ۴۴ سالگی درگذشت و نتوانست ایدههای نوین خود را به سرانجام محکمی برساند.