وقتی صحبت از یک عملیات نظامی گسترده میشود، ذهن بیشتر مردم به سمت جنگندهها، ناوهای جنگی، موشکها و ستونهای زرهی میرود. اما در فاصلهای دورتر از میدان نبرد، در ساختمانهایی که شاید هیچگاه تصویرشان منتشر نشود، گروهی از افسران و متخصصان شبانهروز مقابل دیوارهایی پوشیده از نمایشگرهای بزرگ، نقشههای دیجیتال و سامانههای ارتباطی نشستهاند و هر ثانیه اطلاعاتی را دریافت، تحلیل و به واحدهای عملیاتی منتقل میکنند. اگر جنگندهها مشت یک ارتش باشند، این مراکز فرماندهی و کنترل، مغز آن هستند؛ جایی که تصمیمها گرفته میشود، مأموریتها تغییر میکند و گاهی سرنوشت یک نبرد تنها با چند جمله که از پشت یک کنسول مخابره میشود، دگرگون خواهد شد.
به گزارش خبرنگار دفاعی و نظامی تابناک؛در جنگهای قدیمی، فرماندهان معمولاً روی تپهای مشرف به میدان نبرد میایستادند و با دوربین یا حتی چشم غیرمسلح، حرکت نیروهای خود و دشمن را زیر نظر میگرفتند. ارتباطات محدود بود و تصمیمها بر اساس آنچه دیده میشد اتخاذ میشد. اما میدان نبرد امروز دیگر چنین نیست. فاصله میان دو طرف ممکن است هزاران کیلومتر باشد، دهها یگان بهطور همزمان در هوا، دریا، خشکی، زیر دریا، فضا و حتی فضای سایبری فعالیت کنند و حجم اطلاعاتی که در هر دقیقه تولید میشود، از توان تحلیل یک انسان خارج باشد.
به همین دلیل، مراکز فرماندهی و کنترل به یکی از حیاتیترین بخشهای هر ارتش تبدیل شدهاند. این مراکز نه محل صدور دستورهای کلی، بلکه نقطهای هستند که دادههای دریافتی از دهها حسگر، رادار، ماهواره، پهپاد، هواپیما، کشتی و یگانهای زمینی در آن تجمیع میشود تا فرمانده بتواند تصویری نسبتاً دقیق از وضعیت میدان نبرد در اختیار داشته باشد.