مسیر «انباشت طولانیمدت قدرت توسط گروههای مسلح غیردولتی» و سپس فرسایش تدریجی دولت مرکزی فرایندی بود که در روز ۸ دسامبر ۲۰۲۴ در سوریه به نتیجه رسید و چنین فرایندی یکی از الگوهای محتمل تحولات آتی برای خاورمیانه خواهد بود.
جوان آنلاین:تحولات سوریه در سال نخست پس از سقوط حکومت بشار اسد را نباید صرفاً از منظر جابهجایی قدرت داخلی ارزیابی کرد بلکه رویدادی ساختاری است که بهطور بنیادین قواعد بازی در خاورمیانه را بازتعریف کرده است. برخلاف الگوهای فروپاشی در عراق و لیبی، که تحت تأثیر مداخله مستقیم نظامی قدرتهای خارجی شکل گرفتند، سوریه از مسیر دیگری وارد مرحله انتقالی شد.
مسیر «انباشت طولانیمدت قدرت توسط گروههای مسلح غیردولتی» و سپس فرسایش تدریجی دولت مرکزی فرایندی بود که در روز ۸ دسامبر ۲۰۲۴ به نتیجه رسید و چنین فرایندی در ادبیات امنیتی به عنوان Insurgent State Formation (تشکیل دولت توسط شورشیان) توصیف میشود که بنظر میرسد یکی از الگوهای محتمل تحولات آتی منطقه خواهد بود.
سوریه پس از بشار اسد طبق این سناریو به الگوی بالقوه دوره جدید در خاورمیانه تبدیل شده که در آن دولتها نه با لشکرکشی خارجی بلکه با فرسایش داخلی و قدرتیابی تدریجی بازیگران شورشی داخلی دگرگون میشوند.
نیروهای سیاسی و اجتماعی محروم به ویژه اقلیتها در این چهارچوب به ابزار فشار قدرتهای بین المللی بدل میگردند و خطوط نبرد سنتی جای خود را به مداخله کمهزینه، نفوذ نقطهای در مناطق قومی تغییر شکل میدهد.