از نگاه پکن، همکاری با کانادا نه یک اقدام سیاسی، بلکه بخشی از روند عادیسازی جایگاه چین در اقتصاد جهانی پساامریکا محور است و درست در همین نقطه ژئوپلیتیک وارد میدان میشود
جوان آنلاین: انتشار خبر احتمال دستیابی چین و کانادا به مجموعهای از توافقات اقتصادی جدید، آن هم در شرایطی که نظم اقتصاد جهانی زیر فشار رقابتهای ژئوپلیتیک در حال بازآرایی است، به خودی خود اتفاقی عادی در روابط بینالملل محسوب میشود، اما تهدید صریح دونالد ترامپ درباره اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی علیه کانادا در صورت نهایی شدن این توافقات، ماجرا را به سطحی کاملاً متفاوت کشانده است. این تهدید، نه یک موضعگیری لحظهای، بلکه بخشی از الگوی رفتاری تثبیت شده ترامپ در سیاست خارجی و اقتصاد سیاسی بینالملل است. الگویی که در آن، تعرفه و تنبیه اقتصادی جایگزین دیپلماسی، نهادهای چندجانبه و حتی ملاحظات اتحادهای سنتی میشود. در این فضا، تفاوتی میان رقیب راهبردی و متحد نزدیک وجود ندارد. هر دو، در صورت عدول از خط قرمزهای واشینگتن، مشمول مجازات خواهند شد. مسئله اصلی، نه صرفاً چین است و نه کانادا، بلکه حق انتخاب اقتصادی کشورها در جهانی چندقطبی و واکنش قدرتی است که میکوشد این حق انتخاب را محدود کند.
اقتصاد در برابر ژئوپلیتیک
روابط اقتصادی چین و کانادا در سالهای اخیر، ترکیبی از همکاری محتاطانه و تنش سیاسی بوده است. از یک سو، چین دومین شریک تجاری کانادا محسوب میشود و بازار بزرگی برای منابع طبیعی، محصولات کشاورزی و برخی صنایع این کشور فراهم میکند. از سوی دیگر، فشارهای سیاسی امریکا و برخی اختلافات امنیتی، همواره سایهای از تردید بر این روابط انداخته است. توافقات اقتصادی مورد بحث، در چارچوب تلاش کانادا برای تنوع بخشی به شرکای تجاری قابل فهم است. اتاوا به خوبی آگاه است که وابستگی بیش از حد به بازار امریکا که بیش از ۷۰ درصد صادرات کانادا را جذب میکند، آن را در برابر تصمیمات سیاسی واشینگتن آسیبپذیر میسازد. تجربه جنگهای تعرفهای دوره نخست ترامپ، به ویژه در حوزه فولاد، آلومینیوم و چوب، هنوز در حافظه سیاستگذاران کانادایی زنده است. در مقابل، چین هم میخواهد روابط اقتصادی خود با کشورهای توسعه یافته غربی را از قالب تقابل ایدئولوژیک خارج کرده و در چارچوب منافع متقابل اقتصادی و زنجیرههای تأمین جهانی بازتعریف کند. از نگاه پکن، همکاری با کانادا نه یک اقدام سیاسی، بلکه بخشی از روند عادیسازی جایگاه چین در اقتصاد جهانی پساامریکا محور است، اما درست در همین نقطه، ژئوپلیتیک وارد میدان میشود. برای واشنگتن ترامپ، هرگونه تعمیق رابطه اقتصادی میان متحدان غربی و چین، به منزله شکاف در جبهه مهار پکن تلقی میشود. از این منظر، اقتصاد دیگر حوزهای مستقل از امنیت نیست، بلکه بخشی از میدان نبرد ژئوپلیتیک است که باید کنترل شود. تهدید تعرفه ۱۰۰ درصدی علیه کانادا، دقیقاً در همین چارچوب معنا پیدا میکند. پیامی صریح مبنی بر اینکه هزینه تعامل اقتصادی با چین، میتواند بسیار سنگین باشد حتی برای نزدیکترین همپیمانان امریکا.
ترامپ و احیای سیاست تنبیه اقتصادی