پنجشنبه 1405/05/01 ساعت 10:48
.webp)
نورنیوز – گروه فرهنگی: شامگاه ۳۱ تیرماه ۱۴۰۵، نوای جادویی «دونلی» در سرزمین سیستان و بلوچستان به خاموشی گرایید و شیرمحمد اسپندار، اسطوره بیتکرار موسیقی نواحی ایران، در ۹۸ سالگی چشم از جهان فروبست. با پرکشیدن او، یکی از آخرین حاملانِ میراثِ شنیداریِ اصیلِ ایران، به ابدیت پیوست تا خلأ حضورش بیش از پیش حس شود.
شیرمحمد اسپندار را نباید تنها در قامت یک «نوازنده» یا «مفاخر قومی» نگریست؛ او یک نهاد فرهنگی زنده بود، کسی که دونلی در دستانش، نه فقط یک ابزار موسیقی، بلکه زبانِ حافظهی جمعی، اندوه، شادی، زیستبوم و تاریخ مردم جنوبشرق ایران بود. هنر او از آن دست هنرهایی است که بهجای فاصله گرفتن از زندگی، درست در متن آن ریشه دوانده بود؛ صدایی که همراستا با بادهای گرم کویر و نجوای مردم مرزنشین، روایتگرِ هویتِ ایرانی بود.
اهمیت شیرمحمد اسپندار در فرهنگ ایران، در پیوند عمیق او بمشترک ایرانیان جانی تازه میگرفت. او به ما آموخت که هویتِ ایرانی، یک روایتِ تکصدایی نیست؛ بلکه ارکستری از زبانها، سازها و حافظههای تاریخی است.
امروز که صدایِ سازِ شیرمحمد اسپندار به سکوت پیوسته، وظیفهی ما سنگینتر از همیشه است. میراث او تنها در ضبطهای صوتی باقی نمیماند؛ بلکه در این درک نهفته است که برای پاسداشتِ «ایران»، باید بیش از پیش به قومیتها، خردهفرهنگها و هنرمندانِ اصیلی گوش سپرد که روحِ این سرزمین را در ساز و کلام خود حمل میکنند.