چگونه مدرکگرایی بازار کار را تُهی کرد؟
تاریخِ مختصر یک انحراف در آموزش و اشتغال
در این فرصت مختصر به این موضوع خواهم پرداخت که چگونه و در چه فرآیندی داشتن کاغذی با مهر دانشگاهی بهعنوان نماد صلاحیت و شایستگی برای اشغال یک فرصت شغلی تلقی و در همین نظام فرهنگی به مهارت محوری و آموزشهای فنی و حرفهای به دیده تحقیر نگریسته شد.
ژان ژاک روسو را پدر روان شناسی رشد میدانند، این فیلسوف سوئیسی- فرانسوی در کتاب امیل، سیستمی را برای آموزش کودکان و نوجوانان پیشنهاد داد که زمینهساز سیستم آموزشی فعلی اروپا شد. ژان ژاک بیش از هر چیز با آموزش “کتاب محور” سر جنگ داشت. وی معتقد بود کتاب و دفتر و قلم اصولا چیزهایی مضر در امر آموزش به حساب میآیند. فیلسوف سوئیسی میخواست بچهها فقط چیزهایی را بیاموزند که واقعا قرار است از آنها استفاده کنند. او اعتقاد داشت اگر یک درس کاربردی برای کودک نداشته باشد، نباید تدریس شود. حتی خواندن و نوشتن هم تنها باید زمانی به کودک آموزش داده شود که قرار باشد استفادهای از آن بکند!
تجربه جهانی نیز نشان میدهد که مسیر توسعه اقتصادی از آموزش مهارتمحور میگذرد؛ نه صرفاً مدرکگرایی. شرکتهای بزرگ در بازارهای پیشرفته و حتی در صنایع نوظهور مانند هوش مصنوعی، فناوریهای سبز و صنایع پیشرفته، رو به استخدام مبتنی بر مهارت آوردهاند و دیگر صرفاً داشتن مدرک دانشگاهی را ملاک اصلی نمیدانند. اما آیا این روند برگشتناپذیر است؟ پاسخ آن منفی است.
فرشید غضنفرپور
منبع :بازارکار جهاد دانشگاهی