هگل فیلسوف بزرگ آلمانی امپراطوری ایران را نخستین گام به پهنه تاریخ پیوسته میداند، بهعبارتی تاریخ با ایران آغاز میشود: با امپراتوری ایران، نخستین گام را به پهنه تاریخ پیوسته میگذاریم.
یادداشت مهمان-حسن بلخاری، استاد دانشگاه تهران؛ الف: گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (۱۷۷۰- ۱۸۳۱) ازجمله تأثیرگذارترین فلاسفه غربی است که با نقطهنظراتی چون دیالکتیک و روح جهانی، نوعی ایدئالیسم محض را بنیان گذاشت و با ایجاد یک دگرگونی عمیق در اندیشه قرن نوزده عامل ظهور مکاتبی در عرصههای فلسفه، تاریخ، سیاست، هنر، زیباییشناسی و الهیات گردید. آثاری چون پدیدارشناسی روح، دانش منطق، دانشنام (بر اقوام دیگر) چه در زمینه دینی و چه دنیوی، هیچگاه با زورگویی آمیخته نبود. از گزارش هردوت درباره داریوش، برعکس کمبوجیه، برمیآید که آنان این آسانگیری و شکیبایی را با آگاهی به کار می بستند (و نیز به گزارش هرودت) ایرانیان هرگز بتپرست نبودند و کار دیگران را در نمایش خدا به شکل آدمی تمسخر میکردند. هرچند گاهگاه نشانههایی از خشم ایشان در حق بتپرستان آشکار میشد. (چنانکه) پرستشگاههای یونانی را ویران و تندیسهای خدایان را خرد کردند»(همان، ۳۱۶).
حال آیا تمدنی چنین باعظمت، که به تعبیر فیلسوف آلمانی طلیعه تاریخ انسان است، را میتوان یکشبه نابود کرد یا به عصر حجر بازش گرداند؟ هیهات هیهات!