تحقیق مختصر درباره گسل و انواع آن
گسل چیست؟
گسل یا گسله (Fault) به شکستگیهایی اطلاق میشود که سنگهای دو طرف صفحهٔ شکستگی نسبت به یکدیگر حرکت کرده باشند. این جابهجایی میتواند از چند میلیمتر تا صدها متر باشد. انرژی آزادشده به هنگام حرکت سریع گسلهای فعال، عامل وقوع اغلب زمینلرزهها است.
گسلهای بزرگ در پوسته زمین نتیجه حرکت برشی زمین هستند و زمینلرزهها نیز نتیجه نیروی رهاشده در حین لغزش سریع لبههای یک گسل به هم است. بزرگترین نمونههای گسل، مرزهای میان ورقههای زمینساختی کره زمین است. از آنجا که یک گسل معمولاً از یک شیار مستقیم و مرتب تشکیل نشده و ناحیهای از تغییر شکلهای پیچیده زمین را در بر میگیرد معمولاً بجای گسل از «منطقه گسلی» صحبت میکنند. بزرگترین گسل ایران گسل زاگرس میباشد.
معنی گسل : (گُ سَ) (اِ.) شکست در بخشی از پوستة جامد زمین که باعث جابه جایی چینه ها می شود.
گسلها يا گسله ها (Faults)
تعريف: گسلها، شکستگي هايي همراه با تغيير مکان نسبي هستند که به موازات سطح گسل انجام گرفته اند. بعضي از گسلها فقط چند سانتي متر طول دارند، در صورتيکه گسلهايي هم با صدها کيلومتر طول ديده مي شوند. گسلها را بر حسب طول (طول شکستگي) به سه رده مزوسکوپي، مگاسکوپي (Megascopiمال شرق ايران يا بخش شرقي کپه داغ و بينالود تطبيق مي کند.
2-جهت شمال شرق – جنوب غرب که با امتداد البرز شرقي، گودال کوير بزرگ يا بخش غربي گسل کوير – درونه يکي است.
3- امتداد شمالي – جنوبي، يعني امتداد ايران شرقي يا < خط عمان > که با جهت يافتگي لوت و تمام مناطق که در شرق گسل ناي بند و شمال بزمان قرار مي گيرند، مشخص است.
ايران از نظر ساختماني – رسوبي به زون هايي تقسيم مي شود که اکثر به وسيله گسل هاي اصلي يا روراندگي هاي مهم از هم جدا مي شوند. فعاليت اين گسلها در جهت قائم يا افقي، در ضخامت و نوع رسوبات زون هاي مختلف، نحوه تغيير شکل بعدي و روند ساختماني آن ها نقش مهمي به عهده داشته است که در اين مورد امتداد و ميزان نيروهاي موثر در تغيير شکل در تغيير شکل را هم بايد در نظر داشت.
بيشتر گسل هاي مهم ايران داراي جابجايي نسبی افقی و از نوع راست گرد و گسل هاي فعال کنوني داراي حرکت چپ گرد هستند. به علاوه يک گسل درگذر تکاملی فعاليت خود، ممکن است گاهي راست گرد و گاهی چپ گرد، يا اينکه زماني هم هيچگونه حرکتی را موجب نشده باشد.
پیشنهادی: با لایه های زمین آشنا شوید!
منبع:ngdir.ir