با نورون ها آشنا شوید!
نورون چیست؟
یاخته های عصبی یا نورونها، عناصر اصلی سازنده دستگاه عصبی هستند. نورون ها سلول های بافت عصبی هستند که متناسب با وظیفه خود ساختار ویژه ای پیدا کرده اند. سه بخش اصلی نورون عبارت است از:
- جسم سلولی
- آکسون
- دندریت
در جسم سلولی نورون، هسته و اندامک های سلولی قرار گرفته اند.
آکسون چیست؟
آکسون یک زائده طویل سیتوپلاسمی است که از جسم سلولی نورون خارج می شود و پیام عصبی را به نورون های دیگر یا اندام ها می رساند. در بسیاری از نورون ها، آکسون با لایه ای به نام میلین پوشیده شده است. غلاف میلین در مناطقی از آکسون از بین رفته که به آن گره رانویه می گویند. پیام عصبی در مسیر انتقال از یک گره به گره رانویه بعدی جهش پیدا می کند تا سرعت انتقال پیام افزایش یابد.
اگر اکسون میلین نداشته باشد، پیام عصبی با سرعت ۰٫۵ متر بر ثانیه و اگر میلین داشته باشد با سرعت ۲۰۰ متر بر ثانیه منتقل می شک آن پتانسیل عمل نام دارد.
- انتقال پیام عصبی
محل در ارتباط دو نورون ، یا نورون و سلول ماهیچهای را سیناپس می گویند. در محل سیناپسها ، پایانههای آکسون به دندریتها ، به جسم سلولی نورون دیگر و یا به سلول ماهیچهای نچسبدهاند بلکه فضای کوچکی به نام فضای سیناپسی در میان آنها وجود دارد. منظور از انتقال پیام عصبی ، انتقال پیام در محل سیناپسهاست. انتقال پیام عصبی با واسطه مواد شیمیایی مخصوص صورت میگیرد.
این مواد در جسم سلولی نورونها ساخته و در کیسههای کوچکی که در پایانههای آکسون قرار دارند، ذخیره میشوند. وقتی پیام عصبی به پایانههای آکسون میرسد. این کیسهها خود را به غشای آکسون میرسانند و پاره میشوند و ماده شیمیایی درون خود را به فضای سیناپسی میریزند. ماده شیمیایی ، نورون دیگر را تحریک میکند و در آن پیام عصبی بوجود میآورد.
با ساختار و عملکرد مغز انسان بیشتر آشنا شوید!