با نفرون و ساختار آن آشنا شوید!
نفرون چیست؟
نفرون (Nephron) یا گُردیزه واحد ساختمانی و کارکردی کلیه در مهرهداران است. گردیزه برابر نهاده فرهنگستان فارسی است. این واژه از ترکیب واژه فارسی گُرده (به معنی کلیه) و پسوند -یزه (پسوند کوچککننده) گرفته شدهاست.
نفرون لوله پیچیدهای است که از یک لایه بافت پوششی که در یک پایانه بسته است و در پایانه دیگر به درون لگنچه باز میشود، ساخته شدهاست. تعداد نفرونها در انسان پس از تولد افزایش نمییابد اما درازای نفرون در دوره رشد بیشتر میشود. هر نفرون از کپسول بومن، لوله پیچیده نزدیک، لوله هنله، لوله پیچیده دور و مجرای جمعکننده ساخته شدهاست.
چگونگی تشکیل ادرار در نفرون
واحد فیزیولوژیکی کلیه یک نفرون است که توسط آن اعمال زیر جهت تشکیل ادرار صورت میگیرد.
تراوش گلومرولی
قسمتی از پلاسما که از گلومرول میگذرد. از غشای کپسول بومن تصفیه میشود. معمولا در پا لایه گلومرولی سلول خونی و مواد درشت مولکول پروتئین وجود ندارند. ضمنا در این مرحله هیچ گونه انتخابی در ورود مواد به درون کپسول بومن صورت نمیگیرد. بلکه عمل تراوش تابع فش آب در شاخه پایین روی قوی هنله
بازجذب NaCl در شاخه بالاروی قوس هنله
-
لوله پیچیده دور:
در بخش قشری کلیه قرار دارد.
از طریق یک لوله رابط به مجرای جمع کننده ادرار ختم می شود.
دارای شبکه دوم مویرگی است.
-
وظیفه لوله پیچیده دور:
بازجذب فعال NaCl
بازجذب فعال بیکربنات
ترشح مواد زائد مثل کراتنین و یون هیدروژن
مجرای جمع کننده ادرار
انتهای هر نفرون به مجرای جمع کننده ادرار می رسد که بین چند نفرون مشترک است. این مجرا ادرار ساخته شده در نفرون ها را به لگنچه می رساند تا در نهایت توسط دو میزنای کلیه ها را ترک و به مثانه برود.
علاوه بر این لوله جمع کننده ادرار در بازجذب غیرفعال آب و اوره نیز نقش دارد.
پیشنهادی: درباره سنگ کلیه بیشتر بخوانید

