درباره شهر سوخته و عجایب آن
از ابتدای خلقت انسان تا به امروز تمدن های بسیاری در جهان به وجود آمده اند و هر یک از آنها تاریخ خاص خود را رقم زده و سپس در روند گذر زمانی محو شده اند و از آنها جز آثار تاریخی برای بازماندگان باقی نمانده است.
ایران به عنوان یکی از قدیمی ترین تمدن های جهان دارای آثار و سرگذشت های بسیاری بوده است. از جمله این آثار تاریخی را در پنجاه و شش کیلومتری زابل میبینیم. شهری با قدمت بیش از پنج هزار سال که به شهر سوخته معروف است.
این شهر در ساحل رود هیرمند و دریاچه هامون در سیستان و بلوچستان واقع شده است. در ادامه به ذکر مطالبی اجمالی درباره ی این تمدن خواهیم پرداخت.
شهر سوخته
شهر سوخته بر خلاف امروزه که به ناحیه ای بیابانی بدل شده است، روزگاری به برکت پر آبی هامون و تعدد رودهای تغذیه کننده ی آن، بسیار آباد و پر رونق بوده است. مساحت کلی شهر دویست و هشتاد هکتار است و به پنج ناحیه تقسیم می شود: ناحیه ی مسکونی، ناحیه ی صنعتی، ناحیه ی مرکزی، قبرستان و بناهای یادبود.
اشیای به دست آمده از منطقه شامل وسایل زینتی، اشیای آیینی، اشیای مورد استفاده در زندگی روزمره، ابزار و وسایل مربوط به پیشه ها و آثاری که نشان مله ی اقوام همسایه و تغییر مسیر رود هیرمند و در پی آن کاهش آب هامون بود که سبب خشکسالی و کاهش منابع مردم گشت. ساکنین جهت امرار معاش دست به تخریب نا آگاهانه منطقه زده و علاوه بر آن مهاجرت ها را آغاز کردند.
علت وجود سطح گسترده خاکستر هم در منطقه، در ابتدا برمیگردد به موضوع صنعتی بودن شهر؛ یعنی خاکستر حاصل از سوختن کوره های فراوان تولیدی و در ثانی خاکستر به جا مانده از تردد مهاجران بسیار در طول زمان که برای طبخ غذای خود زمین را میشکافتند.
ختم کلام آن که شهر سوخته نیز مانند سایر عناصر تاریخ جز آیینه ای از عبرت برای آدمی نیست. باشد که ما نیز میراث نیکویی برای آیندگانمان برجای بگذاریم.
در نهایت این محوطه ی باستانی در اسفند ماه سال هشتاد و پنج به ثبت ملی و در تیر ماه سال نود و سه به ثبت جهانی رسید. این اثر هفدهمین اثر ثبت شده ی ایران در یونسکو می باشد.
پیشنهادی: همه چیز درباره ارگ کریم خان زند
اختصاصی دانشچی/ نویسنده: صفیه عبدالرحیمی