با زندگی نامه و آثار محمد عوفی آشنا شوید!
نورالدین محمد عوفی بخاری، تاریخنگار، زندگینامه نویس، مترجم و ادیب خراسانی که در اواخر سدهٔ ششم و اوایل سدهٔ هفتم هجری، میزیست. او به محمدبن محمد عوفی بخاری و سدیدالدین محمد عوفی نیز مشهور و ملقب است به سدیدالدین یا نورالدین. از اعقاب عبدالرحمانبن عوف از صحابه پیامبر اسلام بود و به همین سبب خاندان او به عوفی شهرت دارند.
در نیمهٔ دوم سدهٔ ششم هجری در بخارا بهدنیا آمد و در همان شهر تحصیل کرد و سپس به بسیاری از شهرهای ماوراءالنهر و خراسان و سیستان سفر کرد. او تا اواخر حکومت سلطان محمد خوارزم شاه در خراسان به سر میبرد و ضمن دیدار و گفتگو با بزرگان و مشاهیر همعصرش به گردآوری اطلاعات تاریخی دست پیدا میکرد که در کتابهایاش ثبت شدهاست.
در هنگام حملهٔ مغول رهسپار هندوستان شد و عمر را در دستگاه مملوکهای غوری در سند گذارند. از اواخر عمر او و چگونگی و تاریخ دقیق مرگش اطلاعی در دست نیست. محمد عوفی به بسیاری از بلاد ماوراءالنهر و خراسان و سیستان سفر کرد و به دیدار فضلای مشهور آن بلاد توفیق یافت عوفی تا اواخر دوره قدرت سلطان محمد خوارزمشاه در خراسان و ماوراءالنهر به سر میبرد.
در ضمن ملاقات باتى است که در لهجهٔ پارسى اواخر قرن ششم و اوايل قرن هفتم نفوذ کرده و تقريباً جزو زبان شده بود.
♦ الفرج بعد الشده نوشتهٔ تنوخی را از عربی به فارسی برگرداند.
اين کتاب را اصلاً قاضى ابوعلى محسنبن علىبن محمدبن داودالتنوخى (م ۳۸۴ هـ) بهعربى نوشت و عوفى آن را بهفارسى درآورد و در اينباره در باب هفتم از قسم چهارم جوامعالحکايات گفت: ‘و قاضى محسن تنوخى کتابالفرج بعدالشدة را تأليف کرده است اندرين معنى و آن کتابى مرغوب است و مؤلف آن کتاب را به لغت پارسى ترجمه کرده است و بيشتر حکايات در اين مجموع مسطور است’ .
همچنانکه عوفى خود گفته است بيشتر حکايات فرج بعدالشدة در جوامعالحکايات نقل شد. ترجمهٔ ديگرى از همين کتاب بعدها بهدست حسينبن اسعدبن حسين دهستانى مؤيدى در نيمهٔ دوم قرن هفتم هجرى يعنى قريب نيم قرن بعد از ترجمهٔ نخستين صورت گرفته است.
پیشنهادی: درباره زندگی نامه عنصری بلخی بخوانید