آشنایی با زندگی، اشعار و آثار ادیب الممالک فراهانی
زندگی نامه ادیب الممالک فراهانی
محمدصادق بن حاجی میرزا حسین فراهانی ملقب به ادیبالممالک فراهانی و امیرالشعرا و متخلص به ” امیری ” ، شاعر، ادیب و روزنامهنگار دوره مشروطه بود. میرزاصادق خان روز چهاردهم محرم ۱۲۷۷ق/۲ اوت ۱۸۶۰م، در روستای گازران از بلوک شرا، از توابع سلطان آباد (اراک کنونی)، در خانواده ای ادب پرور چشم به جهان گشود. او در قطعه ای نام خود، نام پدر و جد و نیز نام شهر، زادبوم و تاریخ تولد خویش را این گونه گزارش می کند.
محمدصادق سومین پسر خانوادۀ خود بود. نیای بزرگ دودمان او میرزاعیسی بن حسن بن عیسی معروف به میرزابزرگ، قائم مقام میرزاشفیع شیرازی، وزیر فتحعلی شاه قاجار بود که نیکانش پشتاندرپشت در دولت های زندیه، افشاریه و صفویه و فراتر از آن منصب وزارت و صدارت داشتند.
میرزاعیسی افزون بر مقام و مسئولیت های سیاسی، مردی خردمند و عالم بود. وی چهار پسر داشت که دومین آنها میرزامعصوم، جد اعلای ادیب الممالک، و سومینشان میرزا ابوالقاسم، جد مادری او، بودند. خاندان قائم مقام عموماً فرهیخته، دانشدوست، فاضل و شاعر بودند.
میرزامحمدحسین وفای فراهانی، برادر عیسی که مسلیمانِ بن صُـرَد
گفتا: ”بهل حدیث خرافات و حجتی
آور که مدعی نتواند به حیله رد
اینان که نام بردی از ایشان نبوده اند
هرگز به نزد ما نه مصدق نه معتمَد“
گفتم: ”به حکم شاه ولایت علی نگر
کو شد خلیفه بر نبی و مر مراست جد“
گفتا: ”علی به حکم غیابی علی الاصول
محکوم شد به کشتنِ عمروبن عبدوَد“
گفتم: ”به نص قرآن بنگر که جبرئیل
آورد بهر احمدش از درگهِ احد“
گفتا: ”به پرسنل نبود نام جبرئیل
قرآن نخورده تمبر و نخواهد شدن سند“
بادا ز کردگار بر این قاضیان دون
دشنام بی نهایت و نفرینِ لایُـعَد
طاق و رواق عدلیه را برکَنَد ستون
آن کو فَراشت سقف سما را بلاعَـمَد
پیشنهادی: آشنایی با زندگی فیض کاشانی