با دشت ها و علل ایجاد آن ها آشنا شوید!
در این پست با نحوه پیدایش دشت و تفاوت آن با جلگه آشنا شوید.
دشت چیست؟
در اصطلاح جغرافیایی، دشت زمین همواریست که بهیچ وجه چین نخورده ، یا زمینی که بوسیله ٔ مواد رسوبی رودها و سیلاب ها بوجود آمده است. این گونه اراضی برای سکونت انسان در صورت اعتدال آب و هوا بسیار مناسب است .
جُلگه سرزمین پست و همواری است که از آبرفت رودها به وجود آمدهاست و به دریا یا دریاچهای دائمی ختم میشود. به زمین مسطح و نسبتاً همواری میگویند که معمولاً بلندای کمی داشته باشد. اینگونه زمینها به روشهای گوناگون پدید میآیند که هر کدام بر حسب مورد نامگذاری میشوند، مانند جلگه آبرفتی و جلگه ساحلی و همچنین مسیله. گیاه طبیعی بیشتر جلگههای معتدله علف است که به آن علفزار میگویند. معمولاً به جلگههای خشک و کمگیاهتر دشت هم میگویند.
از جلگههای اصلی ایران میتوان از جلگه خوزستان، جلگه مازندران، جلگه ایران می باشند. دشت ارژن در زاگرس فارس، نمونه کاملی از دشت های کارستی است که با مشارکت نیروهای زمین ساختی و فرایند انحلالی آب در سازند آهک آسماری بوجود آمده است.
چاله شورگز هامون در لوت مرکزی و چاله هایی به نام چاه نیمه در دشت سیستان، در نتیجه عمل رفت و روب بادی یا آبی – بادی در رسوبهای ریز دانه و سست نئوژن به وجود آمده اند. بدون استثناء وسعت کنونی تمام دشتهای ساختمانی حاصل دخالت فرایند های فرسایشی می باشد. این در حالی است که اختلاف عملکرد فرسایش، بویژه فرسایش آبهای جاری در برداشت و تراکم مواد تخریبی، منشا تفاوت چشمگیری در شکل ظاهری بسیاری از دشت های ساختمانی نیز بوده است.
عامل پیدایش دشت ها
دشت ها به دو صورت شکل گرفته است؛ یکی اینکه عوامل فرسایشی مانند باد و باران ناهمواری را هموار کرده است و دیگر اینکه مواد حاصل از فرسایش بین کوهها، رسوب کرده و سطح همواری را به وجود آورده است.
بیشتر بخوانید: رباره بیابان و علل ایجاد شدن آن