همه چیز درباره دستگاه گلژی و عملکرد آن در سلول
دستگاه گلژی چیست؟
دستگاه گُلژی (Golgi’s apparatus) یکی از اندامکهای سیتوپلاسم (میانیاخته) است که به دو صورت پراکنده یا متمرکز وجود دارد و محتوی لیپوپروتئین است و در سنتز و ترشح یاخته (سلول) فعالیت دارد.
در سال 1898 کامیلوگلژی یاخته شناس ایتالیایی با اشباع کردن یاختههای عصبی جغد از نمک های نقره و بررسی میکروسکوپی این یاختهها ذراتی تیره ، هلالی شکل و به صورت شبکه درهم رفتهای را در مجاورت هسته هر یاخته مشاهده کرد که آن را دستگاه شبکهای درونی نامید. این مجموعه بعدها به افتخار گلژی ، دستگاه گلژی نامیده شد.
با مطالعه سلول ها توسط میکروسکوپ های نوری و الکترونی به این نتیجه رسیدهاند که دستگاه گلژی هم در یاختههای جانوری و هم در یاختههای گیاهی وجود دارد و یکی از اجزای مهم ساختمانی یاختههاست که بویژه در اعمال ترشحی سلول ها فعالیت زیادی دارد.
این دستگاه میتواند به صورت شبکهای در مجاورت هسته ، یا به صورت بخشهای هلالی شکل و مجزا از یکدیگر به نام دیکتیوزوگیرد، و در زمان تلوفاز دوباره تشکیل میشود. در سلولهای گیاهی، جسم گلژی دستخوش این نوع دگرگونی نمی شد و بنابراین دست نخورده و سالم باقی میماند.
عملکرد دستگاه گلژی اغلب با کار یک ادارهی پست مقایسه میشود. دلیل این امر این است که پروتئینهای موجود در دستگاه گلژی در حال تغییر و درجه بندی بوده و سپس قبل از این که ترشح شوند، بسته بندی میشوند.
قبلا، ادعای کامیلو گلژی در رابطه با کشف جسم گلژی مورد توجه محققان دیگر قرار نگرفت. آنها شناسایی جسم گلژی توسط کامیلو گلژی را چیزی جز یک خطای دید در نظر نمیگرفتند. اما بعد از چند روز از کشف جسم گلژی توسط کامیلو، اتحادیهی علمی این کشف را پذیرفت.
جسم گلژی نقش مهمی را در بسیاری از عملکردهای مختلف انجام شده توسط سلول ها ایفاء میکند. اطلاعات دربارهی عملکردهای دستگاه گلژی و واقعیاتی در بارهی ساختار آن برخی جزئیات مهم دربارهی این اندام سلولی را در اختیار ما قرار میدهد.
پیشنهادی: درباره سلول و سازمان بندی آن بیشتر بخوانید