آشنایی با گوزن ها و گونه ایرانی آن
گوزن به اعضای خانوادهٔ گوزنیان (Cervidae) در راستهٔ جفتسمان گفته میشود. آنها از رده پستاندارن و در حدود ۲۷ تا ۲۸ میلیون سال پیش از گاوسانان جدا شدند و اکنون حداقل ۹۰ گونه زنده از آنها در نقاط مختلف دنیا زندگی میکنند. جنس نر تمام گونههای گوزن به جز گوزن آبی شاخ دارد اما در بیشتر گونهها جنس ماده شاخ ندارد. شاخ گوزنها تفاوت مهمی با سایر حیوانات شاخدار مثل گاوسانان و کرگدنها دارد. شاخ آنها دائمی نیست و هر سال میافتد و به جایش شاخ جدیدی میروید. گوزن مشک در واقع به خانواده گوزنها تعلق ندارد و عضو خانواده مستقلی به نام Moschidae است که به گاوسانان کمی نزدیکتر است تا به گوزنها.
تیره گوزن ها
از این تیره دو جنس Capereolus و Cervus در ایران وجود دارد که با مشخصات زیر از هم جدا میشوند.
جنس Capereolus
در این جنس دم کوتاه است بطوری که در زیر موهای بدن مخفی شده و به خوبی دیشد این حیوان به کلی منقرض شده باشد اما در سال ۱۹۵۶ مشخص شد تعداد کمی در حدود ۲۵ رأس از آنها در جنگل کوچکی در اطراف رودخانههای دز و کرخه باقیماندهاند. پس از آن دولت ایران سعی کرد تا با زندهگیری، تکثیر در اسارت و رهاسازی دوباره این گوزنها نسل آنها را حفظ کند اما در سال ۱۳۹۲ تأیید شد که تمام گوزنهای زرد وحشی از بین رفتهاند و نسل این حیوان در زیستگاه واقعی خود منقرض شدهاست.
بیشترین گوزنهای زرد ایرانی در محوطههای محصور نسبتاً وسیعی در دشت ناز ساری، پناهگاه حیات وحش سمسکنده در مازندران، جزایر اشک و کبودان دریاچه ارومیه، میانکتل دشت ارژن و منطقه حفاظتشده پریشان در استان فارس نگهداری میکنند اما تمام این مناطق کاملاً محصور یا جزیره هستند. در برخی از باغ وحشهای و مراکز تحقیقات زیستی ایران و کشورهای دیگر دنیا نیز نمونههایی از این حیوان و گوزنهای دورگه ایرانی و اروپایی وجود دارد.
بیشتر بخوانید: درباره زندگی آهو
تحقیق زندگی گوزن ها _ دانشچی