تاریخچه، جغرافیا، آداب و رسوم و فرهنگ بومی طبس

طَبَس۫ (تبس)، مرکز شهرستان طبس، شهری کویری است که در غرب استان خراسان جنوبی ایران قرار دارد. شهرستان طبس تا تیرماه سال ۱۳۳۹، یکی از بخشهای سهگانهٔ شهرستان فردوس بود که در این سال از فردوس جدا شده و بهصورت شهرستان مستقل درآمد. این شهر پیشتر جزئی از استان یزد بود که در سال ۱۳۹۱ به استان خراسان جنوبی ملحق شد. پیش از سال ۱۳۸۰ طبس جزئی از استان خراسان بزرگ محسوب میشد
جغرافیای طبس
شهرستان طبس یکی از شهرستانهای استان خراسان جنوبی پهناور ترین شهرستان کشور (با 55808 کیلومتر مربع مساحت ) در مرکز ایران است. شهر طبس مرکز این شهرستان است. جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۹۰، برابر با ۶۹٬۶۵۸ نفر بوده است.
این شهر در مدار ۳۳ درجه و ۳۵ دقیقه شمالی و نصفالنهار ۵۶ درجه و ۵۵ دقیقه شرقی، در منطقهای با آب و هوای بیابانی واقع شدهاست. ارتفاع شهر طبس از سطح دریا حدود ۶۹۰ متر است. در شرق شهر طبس رشتهکوه بلندی به نام رشته کوه شتری قرار گرفته که ضلع شرقی چاله بزرگ طبس را تشکیل میدهد. این شهرستان ۵۵ هزار و ۴۶۰ کیلومتر مربع مساحت دارد. همچنین فاصله این شهرستان با مشهد ۵۴۰ کیلومتر و با بیرجند ۲۷۰ کیلومتر است. نزدیکترین شهرستان به طبس از طرف شمال شرق، شهرستان فردوس با ۲۱۰ کیلومتر فاصله و از طرف جنوب غرب ش8.B3″ class=”mw-headline”>سوغاتیهای طبس
سوغاتیهای شهر طبس عبارتند از:
-شیرینی عصاره علف هیزه، عصاره آویشن، عصاره کلپوره، روورکرده، قطاب، باقلوا، نان چایی، نان نخود
-مربای بهار نارنج، پوست پرتغال، بالنگ، پوست پسته، نارنجوک(نارنج نارس و کوچک)، خرما، انجیر و مربای گوجه فرنگی
-عرقیات گیاهان کوهی و محلی
-سبزیجات معطر
-سینیهای مسی عمدتاً با طرح نخل و پلیکان و طرحهای ظریف و مینیاتوری
-گلیم و فرش طبس در طرحهای لچک ترنج، جوشقان، محرابی، دسته گلی، گنبدی، کف ساد، قاب قا بی، درختی، افشان و خشتی
بافتههای حصیری از برگهای نخل
از دیگر صنایع دستی و سوغات طبس میتوان به صیفی جات، پسته، گل نرگس، انواع گیاهان داروئی، شیره با ارزش آنغوزه، نارنج، لیمو شیرین، پرتقال، نارنگی، خرما، خرمالو با عطر و طعم خاص و منحصر بفرد، پسته، بهار نارنج، زعفران، زیره سیاه، عسل خاص وطبیعی طبس، خاکشیر، نون قرص(نان دایرهای شکل و خاص شهرستان) و تفتون(نان محلی) اشاره نمود.
بیشتر بخوانید: آداب و فرهنگ بومی استان کرمان
منابع: ویکی پدیا – حوزه
