بهشت و جهنم، نه قلمروهای دوردست، بلکه تجلی رفتار و انتخابهای اخلاقی ما در همین جهاناند؛ هر انسان با کردار خویش، معمار زندگی بهشتی یا دوزخیاش میشود.
یادداشت مهمان_حکمت الله ملاصالحی استاد پیشکسوت دانشگاه تهران و عضو هیئت امنای بنیاد ایرانشناسی: فارغ از ایده، عقیده، آموزه، آیین و باور به ساحت غیب و قدس و مراتب متعالی و مینوی و ملکوتی «هستی»، فارغ از ایمان و امید به آخرت و قیامت و «یوم حشر» و روز رستاخیز، فارغ از باور به بهشت و جهنم و تمنای پاداش بهشتیان و ترس از عذاب آخرت و عقاب عاقبت اعمال جهنمیان، اسم و صفتِ بهشت و جهنم و اوصاف بهشتیان و جهنمیان، در واکاوی و وصف و تبیین روان و رفتارشناسی آدمیان و نحوه زندگی آنها و جامعه و جهانی که در آن زیستهاند و در پرسشگ کیانند؟
در پایان فروکاستن جهنم و جهنمیان، بهشت و بهشتیان، به صرفِ فکر نظری یا اساطیر کهن و فرافکنی آنها به آینده صرف، ژرفا و معنای ریشهای و اخلاقی آنها را میستاند. انسانی که در همین نشئه حضور دنیوی خود گام برمیدارد، قیامت خویش را میسازد.
انسانبودن چه مسئولیت خطیر، عظیم و سهمگینی است، و سیر وجودی انسان چه رازآمیز و شگرف.
سیده فاطمه سادات کیایی