هر جنگی فارغ از برنده و بازنده بودن طرفین، تبعاتی را به دنبال دارد و ترمیم آسیب‌های ناشی از آن ممکن است حتی سال‌ها زمان ببرد. یکی از مهمترین تبعات اقتصادی و اجتماعی جنگ‌ها، در خطر قرار گرفتن اشتغال است. جنگ تحمیلی سوم نیز از این موضوع مستثنی نبوده است. تلاطم‌های بازار کار همچنان ادامه دارد و بسیاری از مشاغل تحت تاثیر جنگ، هنوز به روز‌های قبل از آن برنگشته‌اند. برخی دیگر نیز یا کاملا از بین رفته‌اند یا شرکت‌ها دست به تعدیل نیرو‌های گسترده زده‌اند. اما این شرایط برای همه مشاغل یکسان نبوده است.

چه فعالیت‌هایی توانستند دوام بیاورند؟

برخی از مشاغل تعطیلی ندارند. حتی در زمان جنگ نیز همچنان فعال هستند و چه بسا فعالیت آنها بیشتر است. از جمله این مشاغل می‌توان به کادر درمان اشاره داشت. این گروه به دلیل حساسیت شرایط و همچنین ی برای عرضه فیزیکی لباس هایش ندارد و تنها راه ارتباطی‌اش با مشتری‌ها، پیج اینستاگرامی است که از زمان جنگ دسترسی به آن امکان پذیر نیست. از او می‌پرسم که این روز‌ها چکار می‌کند. می‌گوید: هیچ. حتی عکس‌های طراحی‌هایم را ندارم که بتوانم توی یکی از کانال‌های داخلی، از صفر شروع کنم.

او می‌گوید: من از ۹۲ برای این پیج زحمت کشیدم. اما هر اتفاقی که در کشور می‌افتد، اولین کاری که انجام می‌دهند قطع کردن اینترنت است. ما هم از نان خوردن می‌افتیم. اگر بخواهم مقایسه کنم همیشه شب عید حداقل ۵۰۰ میلیون لباس می‌فروختم. امسال فروشم صفر بود. خیلی از مشتری‌ها شماره‌ام را داشتند و پیام می‌دادند، اما نه پارچه فروش بود، نه خیاط. ضمن اینکه قیمت پارچه‌ها هم عجیب گران شده بود.

با این حال حاضر بودم مشتری بگیرم. البته قیمت‌ها هم دیگر برای مشتر‌ها به صرفه نیست. هزینه زندگی گران شده و لباس دیگر در سبد خرید مردم اولویت نیست.

بمان جان ندیمی