آیا ایران حق گرفتن عوارض از کشتی‌ها را دارد؟

در تنگه هرمز، ایران بر اساس تئوری عبور بی‌ضرر عمل می‌کند و ممکن است عوارض دریافت کند.

تسنیم نوشت: پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، یکی از اولین واکنش های ایران بستن تنگه هرمز بود. ایران پس از مدتی عبور برخی کشتی ها را با پرداخت عوارض پذیرفت. حال سوالی که پیش میاید این است که جایگاه تنگه هرمز در حقوق بین الملل چیست و آیا ایران حق مسدود سازی آن یا دریافت عوارض از کشتی های عبوری را داراست یا خیر؟ پاسخ این سوال وجاهت حقوقی اقدام ایران را مشخص خواهد کرد.

 تنگه هرمز به عنوان دریای سرزمینی

 دریای سرزمینی منطقه ای از آب های متصل به خط مبدا است. عرض دریای سرزمینی از خط مبدا 12 ( دوازده) مایل دریایی می باشد. (ماده 1 قانون مناطق دریایی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و دریای عمان). اصطلاح  دریای سرزمینی در ادبیات حقوق بین التوجیه حقوقی اقدام ایران برای دریافت عوارض، اینگونه استدلال کرد که کشورما در ازای تامین امنیت کشتی های عبوری از تنگه هرمز درحال دریافت هزینه است.

 نیمی از تنگه هرمز دریای سرزمینی ایران و نیمی دیگر دریای سرزمینی عمان است. حفظ آزادی حمل و نقل تجاری دردریاها یکی از ستون های اقتصادنوین جهانی است که آمریکا خود را موظف به حفاظت از آن میداند، فلذا با هدایت آمریکا تئوری عبور ترانزیتی در تلاش برای حاکم شدن بر تمامی مبادلات دریایی جهان است. ایران از ابتدا از پذیرفتن تئوری عبور ترانزیتی به دلیل کاهش شدید حق حاکمیت خود نسبت به دریاهای سرزمینیش سرباز زده است و هنوز بر اساس تئوری کهن عبور بی ضرر عمل میکند.

ایران به دلیل توافقات پیشین با عمان، میتواند عبور و مرور ترانزتی در بخش عمان تنگه را محدود کند. در نهایت ایران میتواند برای توجیه حقوقی اخذ عوارض از کشتی های عبوری از تنگه هرمز، به ماده 26 کنوانسیون حقوق دریاها استناد کند.